Asker, polis ve cemaatçilik

TSK etrafında son yazdıklarım üzerine yazlık komşumuz olan bir emekli generalden mektup geldi. Posta kutumda ismi görünce, küçüklüğümden beri sevdiğim, “amca” diye seslendiğim bu insanın bana ağır ve sert bir mektup yazdığını düşündüm… Mektubu açınca ise yine çocukluk günlerimdeki gibi sıcak bir hitapla karşılaştım. Emekli general çok olgun ve özeleştirel bir üslupla yazmıştı. Mektuptan bir bölüm aktarayım;

“…Rasimciğim sürekli ordunun sivil denetime açılması gerektiğini yazıyorsun. Bizler, hep dışarıya kapalı olarak yetiştirildik. Dışarıdan sivil birimlerin gelip bizleri teftiş etmeye kalkmasını gururumuza yediremiyoruz… Askerlerimizin hayatta kalmasına yeterince önem verilmediğini de sürekli yazıyorsun. Bak, ben genç bir teğmen olarak Kore savaşına göreve gittiğimde beni en çok şaşırtan şey Amerikalı subayların kendi askerlerinin hayatlarına verdikleri önemdi. Evren paşanın dönemine kadar aktif hizmet sırasında ölen ve yaralananlar için tazminat da ödenmiyordu. Ben buna hep karşı çıktım. TSK da yekpare bir bütün değil. İnan bana biz içimizde birçok şeyi tartışıyoruz…”

Öte yandan Bingöl katliamı meselesiyle ilgili Kürt dostlardan da epey mektup geldi. Mesela Kürt siyaseti içinde belli mevkilerde de bulunmuş bir dost, 33 askeri öldüren PKK saha komutanlarının sonradan kurşuna dizildiğini yazdı bana… Toplumun çoğunluğunun inandığı Ergenekon-PKK ortaklığı noktasında da, PKK içinde bu tür isimlerin olduğunun sorgulandığını söylüyor. Şemdin Sakık’ın Ergenekon-PKK iletişimini sağladığını Kürtler olarak hepimiz biliyoruz artık diyor ve ekliyor; (Şemdin Sakık) nasıl yıllar yılı Dersim saha komutanlığı görevinde bulundu? PKK parti meclisinde görev aldı? Türk derin devletinin adamını niye en önemli görevlere getirdiler? Bu soruların cevabı meçhul…”

“Peki, bu adam

Kafam tam bunlarla meşgulken, bir yandan emekli general komşumuzun, bir yandan Kürt dostumun mektubunu okurken ajanslara düşen bir haber bu yaşadığımız trajediyi kendi başına anlatıyordu…

Cizreli Şehit Piyade Er Mesut’un hikâyesiydi bu haber… Mesut bir Kürt genciydi. Bundan üç yıl önce PKK’ya destek olmak suçlamasıyla içeri alınmıştı. Ardından hakkında dava açılmıştı. Davası sürerken askere gitmişti. Iğdır bölgesinde görev yaparken Türk ordusunun bir neferi olarak şehit oldu Kürt Mesut… Potansiyel PKK sempatizanı diye suçlanan, içeri alınan, hakkında “vatan hainliği” hükmü konmak üzere olan Mesut bu vatan için şehit oluyordu… Hain? Şehit? Nedir Mesut’un, Mesutların durumu? Mesut’un Kürtçe ağıtlar yakan anasının durumu nedir? Mesut’un hikâyesi aslında Türkiye’nin trajedisinin hikâyesidir… Bu saçmasapan, kirli ve çözümsüz savaşın hikâyesidir…

Kurumsal cemaatçilik hastalığı

TSK etrafında konuşurken, bir başka noktayı da vurgulamak istiyorum… Türk devletinin güvenlik yapılanması içinde birimlerin birbirinden nerdeyse nefret ettiği çok açık. Asker, polisi işbirliği yapacağı değil rekabet ettiği bir birim olarak görüyor. MİT’i de öyle… Tabii duygular karşılıklı. Emniyet içinde de algılama farklı değil. Öte yandan Emniyet, kamuoyu tarafından çok daha rahat şekilde sorgulanıyor, eleştiriliyor. Mesela geçenlerde Oktay Ekşi polisle ilgili çok sert bir yazı yazdı. Bu yazının onda birini askerle ilgili, mesela Aktütün katliamındaki feci ihmallerle ilgili yazamaz…. Kendi mensuplarını cemaatçi biçimde kollama, hatalarının üstünü örtme alışkanlığı devam ediyor… Bizim gazeteden Önder Aytaç’ın da bu kurumsal-cemaatçilik çizgisinde olduğunu söylemek lazım. Hele Aytaç’ın geçen 32. Gün programındaki tavrı şahsen beni çok üzdü. Özgürlükçü-demokrat bir aydın, konumu ne olursa olsun Türk güvenlik yapılanmasında bir kurumu tutarak, öbür kuruma giydirme politikası uygulayamaz. Mesele bir sistem sorunudur… “Aman askerî hegemonyaya karşı mücadele eden polisi yıpratmayalım” anlayışı Türkiye’nin (ve polisin de) yararına bir anlayış değildir… Aytaç’ın bahsettiğim programda oğlu katledilen Mehmet Tursun’a karşı tavrı ise bir felaketti. Katledilmiş oğlunun hesabını soran babaya “Diyarbakır’dan niçin İzmir’e geldiniz, açıklayın” “Oğlunuz da alkollü araba kullanmamalıydı, yanındaki arkadaşı da şöyle şöyle ifade vermiş” demek vicdanlı bir tavır değildir…

Fakat bu Emniyet’in de genel ideolojisinin “Kol kırılır, yen içinde kalır” mantığı yönünde olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Emniyet’te de egemen zihniyet, resmî ideolojinin daha dindar versiyonu şeklinde tezahür ediyor

Engin Çeber, 1 Mayıs ve benzeri meselelerde de Aytaç’ın tavrı aynı kurumsal-cemaatçilik çizgisinde maalesef. Bir Polis Akademisi hocası olarak Aytaç’a emniyetçileri “dışarıya” karşı ne olursa olsun korumak kaygısıyla davranmak değil, “içeriden” sonuna kadar eleştirmek yakışır… Korumacı-cemaatçi yaklaşanlar koruduklarını sandıklarına en büyük zararı verirler… Asker için de, polis için de aynı şekilde geçerli bu…

Share on Facebook

2 [?]