Diego Velázquez’e bakılır; Edward Hopper okunur »
By my on Mar 19, 2015 in Edward Hopper, Figüratif Sanat, Resim Sanatı | 1 Comment
“… Kanaatimiz odur ki Edward Hopper sayesinde Batı resmi asırlardan beri ilk defa kısır ekol savaşlarını, soyut resim / figüratif resim gibi ölü doğmuş dikotomileri aşma fırsatı yakaladı …”
Bu sözlerle bitirmiştik geçen bölümü. Evet… Batı’da resim sanatı denince ekoller, akımlar ve değişimler gelir akla. Ama Batı’nın güzellik algısını ve “sanat” dediği şeyi anlamak için değişmezlere bakmak daha önemli. Bu değişmezler içinde ise figüratif resim ve figüre karşı “uzmanların” takındığı tavır özel bir yer tutuyor sanırım. Zira ressam çizmeye başlamadan evvel renk ve suretlerden daha mühim bir tercih yapmak zorunda: Doğayı en mükemmel şekilde taklid etmek; bakılan bir resim yapmak ya da insandaki hisleri tetikleyecek soyut tercihlere yönelerek okunan bir resim yapmak. Yani teşbih ile maddeye işaret etmek ya da tenzih ile görünenin ötesindeki mânâya yönelmek… (Bkz. Bu konudaki e-kitap: Tezyin: Gözlerle Dinlenen Müzik)
Batı’da resim sanatının değişmezleri
Ortaçağ ve Rönesans başına kadar vatikanist bir akademizm hâkimdi Batı sanatına. Neyin “güzel” olduğu, neye “sanat” denileceğine kilise karar veriyordu. Kilise’nin otoritesi devrildi ama akademizm sekülerleşerek ayakta kalmayı başardı. Önce “kraliyet akademisi” formatıyla objektif kıstaslarını dayattı sanatçılara. Sonraları ulus-devlet şemsiyesi altında “devlet sanatçıları” gördük. Bizde kemalizm, Sovyet Rusya’da stalinizm başroldeydi: Bu ideolojiler sanat algısı ve sanat eseri etrafında seküler bir ruhban sınıfı ihdas ettiler. Devletten maaş alan dalkavuk sanatçılar rejimi öven, resmî tarihi cilalayan operalar, baleler, resimler ve heykeller ürettiler. Sanattan çok totaliter bir propagandaydı bu. Bkz. Çirkin Cumhuriyet ve Manasız Maneviyat)
1980’lerden itibaren ulus-devletlerin nüfuzu azalmaya başladı. Liberalizm Atlantik okyanusunun iki yakasını ele geçirdi ve dünyanın geri kalan kısmına da bu ideolojiyi dayattı. (Bkz. Liberalizm Demokrasiyi Susturunca) Ama akademizm bir kez daha başarıyla uyum sağladı Read the rest



























