RSS Feed for FelsefeCategory: Felsefe

(B)eden, (E)sas, (N)efs: Başörtüsü ile ilgisi olmayan başörtüsü yazısı »

Son zamanlarda çeşitli başlıklar altında yorumcuların aynı konuyu açtıklarına tanık oluyorum, dinde, ahlâkta ve ibadette rölativizm: Kurban, başörtüsü ve bunların olmadığı “öteki” dinler…

Benim kutsallarım - Senin kutsalların
Benim dinim - Senin dinin
Benim ahlâk anlayışım - Senin ahlâk anlayışın

Din kuralları bu ayrımda nereye düşer ? Meselâ başörtüsü veya genel olarak örtünmek GÖRECELİ mi yoksa MUTLAK midir?
 Kanaatimce dinde rölativizm [...]

2 [?]

Bunalım ve Değişim »

Erhan Kanışlı
Tarih bir ırmağa benzetilir çoğu zaman, bu analojiyi yapanlar şüphesiz Herakleitos’a hakkını vermeliler. Ne demişti anımsayalım; hepimiz bir ırmaktayız; hayat ve yaşam ezeli bir “oluş”tur. Sürekli oluş halinde olduğundan ve hiç durmadığından dolayı da bir ırmaktır. Hep akar ve hep kendisine bir şeyler ekler. Zira tabiatın kanunudur bu, olaylar ve düşünceler birbirlerine eklenerek gelişir. Tarih [...]

2 [?]

Tanrıyı tekrar düşünmek »

Karen Armstrong’un Foreign Policy‘de 19.10.2009 tarihinde yayınlanan makalesi
çeviren: Ekrem Senai
“Tanrı Öldü.”
Hayır. Friedrich Nietzsche 1882′de Tanrının öldüğünü söylerken, modern, bilimsel dünya insanlarının giderek dini inanç düşüncesinden uzaklaşacağını öngörmüştü. Sonra 1999′da “The Economist” dergisi o meşhur “Tanrı Öldü” kapağıyla çıktı. Tartışma politize edilmiş dinin -fundamentalizmin-tüm büyük dinlerde 1970′lerden bu yana giderek tırmanmasına rağmen sürmekteydi. Tanınmayan bir ayetullah İran [...]

2 [?]

Nedir Şu Tasavvuf Dedikleri? »

 Türkiye’nin en büyük firmalarından birisinde çalışırken, bazen, İstanbul’un Anadolu yakasında bulunan ve kendi çalıştığım yer olan Arge bölümünden, öteki yakadaki Genel Müdürlük binasına gitmek zorunda kalırdım. Kıyafet ve zaman kullanımı açısından nispeten esnek olan Arge bölümüne karşılık, orada takım elbise ve kravat ile bulunma zorunluluğu vardı. Bu durum bende kutuplardaki penguenler gibiymişiz hissi uyandırırdı. Bu [...]

3 [?]

Neden kâfir, müslime; kuvvet hakka galibdir? »

Prof. Dr. Alâaddin Başar
“Madem El-Hakku Ya’lu haktır. Neden kâfir, müslime; kuvvet hakka galibdir?” Yani, “Madem ki hak üstündür, ona üstün gelinmez. Kâfirlerin Müslümanlara, kuvvetlinin haklıya galip gelmesine ne dersiniz?”
 Bu sorunun cevabı dört ayrı yönüyle çok öz ama çok doyurucu olarak verilir.
2 [?]Share This

2 [?]

Din-Devlet İlişkileri Bağlamında Muhafazakarlık II »

 
Bahadır Kurbanoğlu (Haksöz Dergisi)
Türkiye’de muhafazakar muhayyilenin oluşumuna katkı sağlayanların görüşlerine yer vermeden evvel, bu muhayyileyi derinden besleyen sacayakların başında gelen Bergson’a ve muhafazakarlar üzerindeki etkisinin, metafiziğini oluşturan hangi kavramlar üzerinden oluştuğuna kısaca değinmekte fayda var.(1)
‘Bergsonculuk’un Muhafazakar Düşüne Etkileri
Bergson’un, düşünce dünyası ile ilk temasını sağlayanlar Ahmet Şuayip ve Rıza Tevfik olmuştur. Tevfik’in 1913 yılında İçtihad [...]

2 [?]

Din, felsefe ve demokrasi ilişkisine bir kapı olarak tasavvuf »

 Bir felsefi sistemin, metafizik düşüncenin ya da dinin, çoğulculukla ve ötekine saygıyla ilişkisini ve bu ilişkinin ne tür sonuçlar yaratabileceğini inceleyebilmek için sözünü ettiğimiz düşüncelerin bir arkeolojisini yapmak gerekir. Bugün, demokrasinin, çoğulculuğun olmazsa olmaz altyapıları olarak gösterilen Batı felsefesinin çeşitli fraksiyonlarının gerçekten bir çoğulculuğa imkân tanıyıp tanımayacağı en hayati soru olarak gündemimizdedir.
Batı  felsefesi, Sokrates sonrası Yunan [...]

3 [?]

Değişim ya da ‘okudukça sapıtmak’ »

Önceden savunduğu bir fikri bugün saçma sapan bulduğunu, kendisiyle de alay ederek belirtebilmek, -şayet yersiz bir gurur gösterisi vesilesi değil ise-  bir erdem. İnsanlar değişiyor, fikirler değişiyor,   bilgi dediğimiz şeyden anladıklarımız ile heybemizdeki bilgilerimiz değişiyor, bakış açılarımız değişiyor.
Bir zaman, hapsolduğumuz pencereyi yegane bakış açısı olarak görüyoruz  belki ve bu ilkyargı ile hayata çeşitli katmanlarda anlamlar [...]

2 [?]

Kölelik Yolunun İkonları »

Geçen günlerde basındaki iki haber, yaşadığımız dünyayı  anlamlandırma açısından önemli ayrıntılar veriyordu bizlere. Haberlerden birincisi ünlü pop şarkıcısı Michael Jackson’un ölümü, ikincisi ise ünlü Portekizli futbolcu Christiano Ronaldo’nun Real Madrid’e transferiydi.
Michael Jackson, ölümündeki şüphelerle ve tartışmalarla birlikte geçen hafta toprağa verildi. Basında okuduğum ve gözlemlediğim kadarıyla, cenaze töreniyle ilgili haberlerde bir şey dikkatimi çekti: Cenaze [...]

2 [?]

Dikkat Pozitivizm! Sevmeyin, kabuklu yemiş vermeyin! »

Ateşi keşfetmeden önceki insanlık ile bugünkü “uygarlığımızı” karşılaştırdığımızda hiç yol almadığımız söylenebilir.
Bundan 200 bin yıl önce komşusunun yiyeceğini çalmak için başına taşla vuran neandertal insanı ile 2003 yılında Irak’ın petrolünü çalmak için bir milyon ıraklı sivili öldüren (veya buna seyirci kalan) homo economicus aynı uygarlık seviyesinde. Aralarındaki tek fark kullandıkları silahların teknolojik üstünlüğü.
Teknoloji ve bu [...]

2 [?]

AZ Edebiyat Dergisi »

“[...] ‘Mehmetçik’ meslek, eğitim, özgürlük açısından yükselerek ‘Mehmet Bey’ olduğunda Türk demokrasisi yükselecektir. İlletlerinden arındırılmış demokrasilerde seçkin, resmî mühürle değil, ‘bir şey olmak’ liyakatiyle vasıf kazanır. Batı demokrasileri başarılıdır, ama tek demokrasi örneği değildir. Batıda demokrasinin ilk hedefi ‘bir şey olmak’ değil, bencillik ve iktisadî çıkar ile eş anlamlı bir bireyciliktir. Özgürlük denilen şeyin
[...]

2 [?]

Aydınlanma, Modernizm, Bilimcilik ve Uzman Cehaleti »

“İnsanî gerçekliğe ilişkin modern çağın ortaya attığı bilgi iddiaları ve mükemmellik istenci hiç beklenmedik trajik sonuçlar doğurdu; bunlar söz konusu iddiaları maskaraya çeviren sonuçlardı. Modern felsefî antropolojiler, yeni bir insan yaratmayı hedefleyen dev teknolojileri haklandırmak uğruna, insanoğluna düşman bir tutum sergiliyorlardı. Bir zamanlar filozofların işi, bizzat kendi hayatları aracılığıyla, evrensel ölüm âkibetine nasıl dayanılabileceğini öğretebilmekti. [...]

3 [?]

Gerçek ve hakikat »

Sunuş: Etyen Mahçupyan’ın aşağıdaki yazısı bana Kur’an da bahsedilen üç bilgi türünü hatırlattı. Kur’an bunlardan ilk ikisini o gün geldiğinde insanların mutlaka tecrübe edeceğini söyler. üçüncüsü ise bir ayette “keşke Hakka’l yakin olarak bilseydiniz” diye geçer.
 
Etyen Bey yine çok güzel bir yazı yazmış ama onun yazılarının sonu benim için hep hüzünlü filmler gibi. Bilmenin imkansız [...]

2 [?]

Özürlüler ve vakit özürlüler için… »

İnternet sayesinde çok güzel projeler gerçekleştiriliyor. Bir grup Fransız genci görme engelli insanlar için edebî ve felsefî metinleri MP3 formatında kaydetmişler. Litterature Audio.com adlı bu site gerçekten güzel bir proje. Umarım Türkiye’de de yapılır ve çoğalır bu tür siteler.
 Aslında hiç görmeyenlerden daha fazla çeşitli göz hastalıklarından muzdarip insan var aramızda. Sokakta yürüyebiliyorlar ama ne yazık [...]

2 [?]

NPQ Tartışıyor Programı »

2004 yılında (galiba ATV’de), Ali Saydam’ın yönettiği ‘NPQ Tartışıyor’ isimli entelektüel  sohbet programı çok dikkatimi çekmişti. İlk birkaç bölümde farklı isimler yeralmışsa da sonrasında  Dücane Cündioğlu, Emre Aköz, M. Ali Kılıçbay ve Ali Saydam dörtlüsü ile 12 bölüm sürmüştü program. Ali Saydam’ın deyişi ile “Türkiye’nin kimlik meselesini ele almış, doğu-batı sorunsalından, tarihsel sürekliliğe, kırılma noktalarından [...]

2 [?]

Aydınlanma Gaflettir! »

Din ile akıl ilişkisi, İslam ve “hikmet-i hâlide” özelinde ele alındığında, bir süredir Esat Arslan ile Taraf Gazetesi sayfalarında yaşadığımız tartışmanın mâhiyeti daha net anlaşılacaktır.
Esat Arslan’ın Taraf’ta yazdığı “Aydınlanma İmandandır” yazısı, İslam ile akıl ilişkisi üzerine benim de katılabileceğim bazı argümanlar içeriyor. Ancak, nasıl bu ülkede konu özgürlükler ve demokrasi olduğunda, mesela bir liberal ile bir [...]

3 [?]

Evrim Teorisi Okullarda Öğretilmeli mi? »

 Fransa Millet Meclisi’nin Ermeni Soykırımı oylaması yaptığı günlerde fikrimi soran fransız arkadaşlarıma şöyle diyordum: “Yarın da yerçekimini iptal edin ki hepimiz uçalım!”
 Bilimde de demokrasi olmaz. Bilimsel gerçekler parmak kaldırmak suretiyle değiştirilemez. Evrim yanlısı veya karşıtı insanların azlığı veya çokluğu ne evrimcilik fikrine güç katar ne de onu zayıflatır. Galileo “Dünya yine de dönüyor” derken belki [...]

4 [?]

‘Yapabildiğimiz kadar keşfedelim’: Nobel ödülünü kazanan Charles Townes ile evrim, akıllı tasarım ve hayatın anlamı üzerine »

Fizikçi Charles Townes Birge Hall’daki ofisinde. Sonbaharda burada Townes’un 90ıncı yaşgünü bir sempozyumla kutlanacak.

Bonnie Azab Powell, NewsCenter
BERKELEY – Din ve bilim, inanç ve empirik deney: bu terimler en az Baptist bir rahip ve Berkeley fizikçisi kadar az ortak noktaya sahip görünüyor. Nobel fizik ödülünü alan ve UC Berkeley Lisans-üstü eğitim kurumu profesörü Charles Hard [...]

2 [?]

‘Darwin Yılı’nda Darwinizm çöküyor… »

[4 Mart 2009 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
İçinde bulunduğumuz sene, İngiliz doğa bilimci Charles Darwin’in 200. doğum yılından hareketle, “Darwin Yılı” ilan edilmiş durumda. Bu nedenle de onun geliştirdiği evrim teorisiyle her zamankinden daha sık karşılaşıyoruz. Bu teoriyi kendi dünya görüşlerini desteklemek için kullanan materyalistlerin de sesi yüksek çıkıyor. Peki ama bu ses ne kadar inandırıcı?
Önce [...]

4 [?]

Efendim »

Küçüktüm ama kaç yaşındaydım hatırlamıyorum. Sanırım bir camiide vaazda dinlemiştim. Hoca,  “Peygamberimiz’i annemizden, babamızdan, eşimizden, çocuğumuzdan hatta kendimizden daha çok sevmeliyiz, gerçek müslüman böyle olmalı” mealinde sözler söylemişti.
“Nasıl olur?” dediğimi hatırlıyorum. “İnsan nasıl olur da annesinden, babasından, eşinden, çocuklarından, hatta kendi nefsinden fazla sevebilir?”
Aradan yıllar geçti. İyi kötü dinimi öğrendim. Okul, iş, derken hayatın heyulasına [...]

2 [?]