Author Archive

Medeniyet / Şehir / Cité / Civilisation / المدنية / الحضارة »

By on Eyl 4, 2014 in bilimcilik, Derin Lügat, Medeniyet | 9 Comments

Ne değildir? Medeniyet, zengin olmak yahut asansör, cep telefonu, atom bombası yapmak değildir. Medeniyet, folklor veya kültür değildir. Nedir? Medeniyet, iç güzelliklerin dışa vurması, mânânın maddeye nüfuz etmesidir. Binalar, giysiler, musikî hatta harfler o mânâya göre şekil alır. Neden? Manevi değerler soyuttur ama eşyaya nüfuz eder. Bu cisimler medeniyeti teşkil eder. Maneviyat olmadan, o mânâ […]

Sanatın tahrifi imanın tahrifidir »

By on Ağu 29, 2014 in Derin Burckhardt, Figüratif Sanat, İman, İslam, Soyut Sanat | 1 Comment

Bursa Ulu Camii ve iki fotoğraf. Birincisinde fotoğrafçı silmiş kendisini. Levhaya tam karşıdan bakıyoruz. Lambanın tellerini ve yaldızlı harflerdeki yansımayı saymazsak “İslâmî bir fotoğraf” denebilir. İkincisi tam tersi. Mekânın derinliğini verecek bir açı seçilmiş, hatta belki geniş açılı bir objektifle mesafeler abartılmış. Tavandan sallanan iki büyük ışık kaynağı hemen gözü çekiyor. Bu fotoğrafa loş bir […]

Mürekkep kağıda hasret, kağıt mürekkebe susamış »

By on Ağu 28, 2014 in Derin Burckhardt, İman, Sanat | 0 Comments

 Mürekkep kağıda hasret, kağıt mürekkebe susamış. Nitelik ve nicelik var olmak için buluşmaya muhtaç. Fikir (eidos, idea, tasavvur, tahayyül…) tatbik edileceği bir satıh ister. Sanatçı yaratmaz, ihdas eder. Batın zahir olur, forma Mecnun gibi materia’sına kavuşmak ister. Varlık kâmil olduğu için vardır. İnsan eğer akıl fenerini Sanat’a çevirirse sanatçının ihdas etme anındaki coşkusundan nasiplenir. O […]

İslâm sanatında resim yasağı: Bir şehir efsanesi! »

By on Ağu 27, 2014 in Derin Burckhardt, Figüratif Sanat, İslam, Soyut Sanat | 2 Comments

Mozaik : 8ci asırdan kalma Hirbat al-Mafcar sarayı (خربة المفجر) [ar. ing. fr. isp.] Tezyinî sanat (fr. Ornementation) Keltlerden İskitlere, Çin’den Afrika’ya kadar her coğrafyada vardı. Hem bu halklar hem de Grek kültürünün etkisiyle natüralist/taklidî/teşbihî sanat yapan topluluklar Müslümanlarla temas halindeydi. Tezyin kadar natüralizm de İslâm sanatını kuşatmıştı. Bir kaç örnek vermek gerekirse Pompei duvar […]

Gotik: Konusu dinsel ama lisanı seküler »

By on Ağu 25, 2014 in Derin Burckhardt, Figüratif Sanat, Soyut Sanat | 2 Comments

Dikkatli bir göz Roman tarzı kiliselerden gotik kiliselere geçiş esnasında bir kopma yaşandığını fark edebilir. Tanrı’yı bilmeyi arzulayan bir tefekkürün terk edildiğini, yerine ders verici, suçlayıcı, ukala bir ezberin konulduğunu görüyoruz. Ehl-i tasavvuf, sanatçı ve düşünür Frihjof Schuon’un tabiriyle OLAN’ı değil OLMASI GEREKEN’i anlatıyor gotik kilise. Yücelik yok, büyüklük var. Huşu değil korku veriyor. Orduya, […]

Tevhid ve kesret bir arada resmedilemez çünkü Karagöz ustası çıkıp kendi perdesinde oynamaz! »

By on Ağu 25, 2014 in Derin Burckhardt, Soyut Sanat | 1 Comment

Tevhid inancı kesreti iki farklı mânâda birleştirir. Evvelâ birliği yani cem olmayı düşünebiliriz. Ama diğer yandan farukiyeti de Tevhid sayesinde anlayabiliriz. Zira varlıklar tekliklerini de Tevhid’den alırlar. Bu sayede hiç bir varlık diğerinin yerini tam olarak alamaz. Bunun böyle olması varlıkların Tabiat’a tâbi olmasından gelir. Zira hâdis varlıkların aksine O’nun bir zıddı yoktur. (Haşa eşi, […]

Rönesans öncesi Hristiyan sanatı »

By on Ağu 25, 2014 in Derin Burckhardt, Soyut Sanat | 2 Comments

Sunuş : Sanat sanatçılara bırakılamayacak kadar önemli. Zira sanat ahlâkî ve siyasî bir mesele. Neden? Rönesans’tan itibaren Avrupa halkları aşırı derecede saldırganlaştılar ve dünyanın geri kalan kısmına çok eziyet ettiler. Bugün dahi doğayı en çok kirleten, dünyada en çok silah ve sefalet üreten, açık ve gizli yolla savaş çıkartan devletler Avrupa kökenliler. Rastlantıya(?) bakın ki Avrupalıların […]

Tanrı’yı görmek için kaç km yükselmek lâzım? »

By on Ağu 22, 2014 in Derin Burckhardt, Soyut Sanat | 1 Comment

1960’larda Nikita Kruşçev Rus kozmonotu Yuri Gagarin için “uzaya gitti ama Tanrı’yı göremedi” demiş. Tanrı yüce midir yoksa yüksek mi? Neden totemler, putlar, tapınaklar diğer binalardan yükseğe ya da dağların tepesine yapılır? Dua edenler neden yukarı bakarlar?  “… Rumuz işaret ettiği mânâdandır. Bunun için dinî rumuzlar güzeldir. Mânevî nazarla bakıldığında, eşyanın yani mazrufun güzelliği kevnî […]

Acil: Gazzeli yaralılar için Arapça bilen refakatçi aranıyor »

By on Ağu 21, 2014 in Duyuru, gazze | 0 Comments

Kiliseler büyüdükçe “tanrı” küçülüyor! »

By on Ağu 12, 2014 in Derin Burckhardt, Figüratif Sanat | 1 Comment

Not:Resimleri büyük görmek için üzerlerine tıklayınız Roma’dayım. Ünlü bir kilisenin, Chiesa del Gesù’nün kubbesini seyrediyorum. Ensem neredeyse sırtıma değecek; bakışlarım dev bir elektrik süpürgesi tarafından yukarı çekiliyor. Aklımın çözemediği sahte bir sonsuzluğa düşer gibiyim. Ortaçağ kiliselerinin dingin ve uhrevî havasından eser yok. Bilmece gibi: Avrupa’da kiliseler büyüdükçe “tanrı” küçülüyor. Oysa 1200’lerin ibadethaneleri böyle değil. İster […]

« Previous Posts
Next Posts »