RSS Feed for Derin LügatCategory: Derin Lügat

Muhafazakârlık / Conservatisme / سياسة محافظة »

Ne değildir? Manevî değerleri ve gelenekleri koruyan, HıFZ eden, konserve eden siyaset değil. Devrimciliğin zıddı değil. Nedir? Batı’dan aceleyle ithal edilmiş ve sorgulanmadığı için her kullananın elinde patlayan mayınlı bir kelime. Anatole France bir kahramanını şöyle konuşturuyordu: “Bütün devrimlerin en büyük hatası erdem denen şeyi yeryüzünde kurumsallaştırmaya çalışmaktır. Bir halkı devlet gücüyle iyiden yana, bilge, özgür, ılımlı […]

İnovasyon /イノベーション / инновация / التجديد »

Ne değildir? Bilimsel ve teknolojik ilerleme değil. Keşif veya icad değil. Nedir? Vahşi kapitalizmi bize şirin gösteren yeni bir maske. İnovasyon, bencil olmayı ve gelecek kuşakların haklarını çiğneyip şu anki bireysel zevkleri arttırmamızı emreder. Japonların inovasyonu Kanji ile yazılan icad (発明)  veya keşif (発見)  gibi Japonca bir kelime yerine yabancı kelimeleri yazmak için kullandıkları alfabe olan […]

Erken – Geç / Early – Late / Tôt – Tard / متأخر – مبكر »

Ne değildir? Birşeyin olması gereken vakte göre önce veya sonra gerçekleşmesi. Nedir? “Erken” ya da “geç” dediğimiz şeyler birer vehimdir. Gerçekte her şey vaktinde olur ve biz durduğumuz yerden bakarak erken ya da geç zannederiz. Gerçekleşen hiçbir olayın esas olması gerekirken ıskalanmış bir vakti yoktur. Nefsimize hoş gelen vakte kıyasla farklı bir vakitte olmuştur. “Erken […]

Derin Lügat güncellendi. Sürüm 5.0 yayında. »

Yeni sürümlere dair not: Eski sürümleri indirip okumuş olanların işini kolaylaştırmak için kelimelerin sırasını değiştirmiyoruz. Yani her yeni sürümde okumaya kaldığınız yerden devam edebilirsiniz. 5ci sürüme eklenen yeni terimler: Hissiyat – Maneviyat, Tanrı Parçacığı, Bâkî, Kelime, Cehalet, Mürşid, Evvel, Büyük Patlama. İnsanlık neredeyse 4 asırdır “ilerleme” adını verdiği müthiş bir gerileme içinde. Tarihteki en kanlı savaşlar, […]

Büyük Patlama / Big Bang / Urknall / الانفجار العظيم »

Ne değildir? Kâinat’ın başlangıcını açıklayan bilimsel teori değil. Nedir? Matematiksel olarak doğru ama fizik kanunlarına göre yanlış olan bir senaryo. Galaksilerden atoma kadar Kâinat’ın içindeki nesnelerin tarihini sorgulayabilen fizik yoluyla Kâinat’ın (dolayısıyla fizik yasalarının) başlangıcını açıklamaya çalışır. Big Bang’ın dayandığı formüller ve hesaplar matematiksel olarak doğrudur ama senaryo fizik kanunlarına göre yanlıştır. Çünkü yüksek enerji […]

Evvel / Origin / Beginning / πρώτος / أولا »

Ne değildir? Yokluk’tan Varlık’a geçiş değildir. Eğer bir ilk madde ve ilk kudret ve ilk sebep olmaksızın “başlamak” söz konusu olursa buna “yaratılış” denir. (Genesis / γένεση / Creatio ex nihilo / خلق من العدم) Nedir? Başlamak daima kendinden evvel gelen bir şeyin sonu, ölümüdür. Tohumun sonu ağacın başı, yumurtanın ölümüyse kuşun doğuşu… (Bkz. Ölüm’ün […]

Mürşid / Murshid / Murchide / مرشد »

Ne değildir? Muallim değildir. Nedir? Bilmek ve olmak farklı şeylerdir. Kesbî ilim vehbî olana, kâl ilmi hâl ilmine benzemez: “… Mürşidle muallim arasinda fark vardır. Muallim, bilgiyi ve ilmi nakleder. Mürşid ise o ilmin tecelli makamındaki ve kalpteki buluşuna çıkartır insanı. Bir kimsenin buluğa ermesiyle, akıllı ve reşit olmasi ayrı şeylerdir. Akıl baliğ olduğunda; şehveti, madenleri, […]

Cehalet / Ignorance / ignorantia / άγνοια / جهل »

Ne değildir? Aş, iş ve eş bulmak, para kazanmak, adam kazıklamak veya insan öldürmek için gerekli şeyleri bilmemek değil. Cehalet akl-ı meaş’ın değil akl-ı mead’ın ilimden mahrum kalmasıdır. (Bkz. Akıl / Zekâ / Reason / Intelligence / العقل) Nedir? Nereden gelip nereye gittiğini bilmemek. Zira bindiği uçağın hızını, boyunu, üretici firmayı, pilotun doğum gününü bilip uçağın nereden kalktığını […]

Kelime / Word / Mot / λέξη / كلمة »

Ne değildir? Mânâların içine hapsedildiği küçük kutucuklar değil. İnsanların birbirini anlamasını sağlayan araçlar değil. Nedir? Kelimelerle konuşan insan havanın direnciyle yavaşlayan kuş gibidir. Hava sayesinde uçar ama hızlanmasını engelleyen de havadır. Neden? Kelimeler, hatta dilbilgisi kuralları bir soyutlamadır; mânâlar arası farkların tecrid edilmesine muhtaçtırlar. Zira gerçekte yaşanan her his, her eylem, öznenin nesneler ve fiillerle kurduğu […]

Bâkî / Eternal / Timeless / διαχρονικό / باقي »

Ne değildir? Eskimeyen, bozulmayan şey değil. Nedir? Değişenlerin değişimini mümkün kılan, her değişimi ihata eden zaman dışı değişmezlik. Neden? Mikro dalga fırına koyduğunuz şeyin ısınmadığını görürseniz aletin bozulduğuna hükmedersiniz. Aslında bir ihtimal daha var: Mühendislerin o mikro dalga fırını icad etmesini mümkün kılan Maxwell yasalarının dün gece siz uyurken değiştirilmiş olması. Ama kimse bu ihtimal […]