Author Archive

Jeopolitik mekân ve jeo-ekonomik imkân: Luttwak »

“… Eskiden gençlere bir üniforma verip yeni topraklar ele geçirmek üzere savaşa gönderirdik. Bugün, vergi mükelleflerini yeni endüstriyel savaşları desteklemeye çağırıyoruz. Fransa, Almanya ve Britanya birbiriyle savaşmak yerine Airbus projesiyle Boeing ve McDonnell-Douglas’a saldırıyor. Cephenin ilerleyişini harita üzerinde ölçmek yerine, ürünlerin dünya piyasalarında aldıkları paylara bakıyoruz …” (Luttwak, Endangered American Dream, 1993) İzokronik bir Avrasya […]

İslâmî devlet olur mu? »

Bütün –izm’ler ölülerin dirilere hükmetmesidir. İslâmizm, komünizm, liberalizm, kemalizm… Bir zamandaki siyaset tarzı başka bir zamana dayatılamaz. İslâm âlimlerinde bir –izm var mı? Nasihatü’l-mülük, Umdetü’l-mülük, Tuhfetü’l-mülük, Zahiretü’l-mülük, Enisü’l-mülük, Kitabu’s-siyase, Rumuzu’l-kenz… Asr-ı Saadet’te veya Osmanlı, Selçuklu, Endülüs’te, İslâmî mânâda siyaset felsefesi bir ideoloji arayışı mıdır? Hayır. Yok. Katı, tepeden inmeci metinler yok karşımızda. Toplumu proletarya, burjuva […]

Bir Silah Sistemi Olarak Para »

Amaçları kadar araçları da ekonomik olan yeni bir savaş türü Unutmamak gerekir ki, jeopolitik, mekân ve imkânlarla savaş arasındaki münasebeti inceleyen ilimdir. Bu mekânın coğrafyası, dağlardan ve nehirlerden ibaret değildir. Teknolojik ve ekonomik ilerleme, mümkün ile imkânsız arasındaki hududu değiştirir. (Bkz. Muhtemel / mümkün / possible / probable / المحتمل / ممكن)  “… Sömürge imparatorluklarının […]

Kaos / Chaos / хаос / χάος / فوضى »

Ne değildir? Kuralsız, kaidesiz bir varoluş değil. Nedir? İnsan aklının umduğu düzeni bulamadığı zaman verdiği isim. Neden? İnsan karşılaştığı yeni durumları, bilmediklerini bildikleri cinsinden ifade etmek ister. Tarafların ve savaş sebebinin belli olduğu durumda, bir savaşa bile “kaos” demez. Ama kimin kimi neden öldürdüğü, şiddetin ne zaman duracağını bilmiyorsa bu onun için kaotik bir durumdur. […]

Realpolitik / الواقعية السياسية »

Ne değildir? Ahlâksız, ilkesiz, sadece menfaat hesaplarıyla yapılan dış politika değil. Nedir? Ülkeler arası politika tarifi icabı daima ahlâksız (kötü ahlâk değil, renksiz, a-moral), ilkesiz, sadece menfaat hesaplarıyla yapılır. Uydurulan ideolojik veya ahlâkî kılıflar genellikle çok uzun ömürlü olmaz. Diplomasi zaten reeldir Yobaz laik Fransa İslâm(?) devrimcisi Humeyni’ye, ultra-liberal Thatcher Şili diktatörü Pinochet’ye destek vermişti. […]

Gerçek sonrası / Post-Truth / Post-vérité / عصر ما بعد الحقيقة »

Ne değildir? Objektif/nesnel gerçeklerin kamuoyunu şekillendirmede duygular ve inançlara göre daha az etkili olması durumu değil. Gerçeklerin, doğruların ve olguların önemini yitirmesi değil. Nedir? Yalan tekelini kaybeden siyasetçilerin ve gazetecilerin, kaleyi geri alma gayreti. Neden şimdi? Yalanın siyasî amaçla kullanılması, insanlık kadar eski. Çarpıcı bir örnek? 2ci dünya savaşı öncesinde Almanya’nın Polonya’yı işgal etmekte “haklı” bir […]

Büyüme / Growth / Croissance / نمو »

Ne değildir? Zenginliğin ve refahın artması değil. Nedir? Serbestçe para basabilen bankaların, mal/emek üreterek para kazanmak zorunda olanları soyması, Soyulan aktörlerin doğayı daha fazla kirleterek ve işçileri daha fazla sömürerek eski seviyeyi bulmaya çalışması neticesinde GSMH denen göstergenin şişmesi, Nihayet, paranın aksine gerçekten ekonomik değeri olan hammadde, mamul mal ve hizmetlerin para basanlar tarafından satın […]

Kabz / Grasp / Prise / قبض »

Ne değildir? Sıkmak, daraltmak değil. Nedir? Büyük, geniş, önemli olan bir şeyi küçük, dar bir alana sığdırmak. Nasıl? Sonradan bast haline geçecek, bilfiil olarak görünecek olan güzellik, evvelâ kabz hâlinde, bilkuvve görünür, bilinir yahut hissedilir. Meselâ kartal yumurtasında, güçlü bir görüş ve muazzam uçma kabiliyeti kabz edilmiştir. Tavuk yumurtasından irice olan yumurtadan çıkan yavru da […]

Bazı çocuklar çikolatadan nefret eder! »

Bütün çocuklar çikolata sever mi? Büyük markalar kârlarını arttırmak için çocukları köle olarak çalıştırıyor. Büyük firmalar güya “sorumlu” üretimi destekliyor ama gerçekte üreticiye öyle bir fiyat baskısı uyguluyorlar ki kölelik tek çare(!) Çikolata üreticileri 100 milyar $ civarında bir pazarı paylaşıyor. 2 milyondan fazla çocuk, bazen ailelerinden çalınarak köle yapılıyor. Çikolata için köle yapılan çocuklar, […]

Zihinler işgal altındayken, topraklarını kurtaramazsın… »

Zbigniew Brzezinski, 1977-1981 yılları arasında Jimmy Carter’in ulusal güvenlik danışmanlığını yapmış bir adam. Önceki bölümlerde dikkat çektiğimiz Spykman ve Mackinder gibi Brzezinski de etkili ve yetkili bir isim. Yani ortaya koyduğu fikirlerin etkisi akademik çevre ile sınırlı kalmamış; tersine İslâmistan’da süngü, mermi ve bomba olarak tecessüm etmiş. Soğuk savaştan sonra Avrasya üzerindeki Amerikan tahakkümünü sürdürmenin […]