RSS Feed for DemokrasiCategory: Demokrasi

İslâmî devlet olur mu? »

Bütün –izm’ler ölülerin dirilere hükmetmesidir. İslâmizm, komünizm, liberalizm, kemalizm… Bir zamandaki siyaset tarzı başka bir zamana dayatılamaz. İslâm âlimlerinde bir –izm var mı? Nasihatü’l-mülük, Umdetü’l-mülük, Tuhfetü’l-mülük, Zahiretü’l-mülük, Enisü’l-mülük, Kitabu’s-siyase, Rumuzu’l-kenz… Asr-ı Saadet’te veya Osmanlı, Selçuklu, Endülüs’te, İslâmî mânâda siyaset felsefesi bir ideoloji arayışı mıdır? Hayır. Yok. Katı, tepeden inmeci metinler yok karşımızda. Toplumu proletarya, burjuva […]

Amerika’da Demokrasi / Alexis de Tocqueville »

Amerika’da bulunduğum esnada, dikkatimi çeken yeni meselelerden hiçbiri, beni, şartların eşitliği kadar şaşırtmadı. Bu vakanın, cemiyetin gidişi üzerindeki muazzam tesirini kolayca farkettim: halk efkârına belli bir istikamet veren; kanunların muayyen bir tarzda çıkmasını sağlayan; idare edenlere yeni formüller, idare edilenlere de hususî alışkanlıklar kazandıran hep oydu. Çok geçmeden aynı vakıanın, tesirini kanunların ve siyasî adetlerin […]

Hoşgörü / Tolerance / толерантность / تسامح »

Ne değildir? Farkları kabul edip birlikte huzur içinde yaşama arzusu değildir. Nedir? Peşinen ötekilerin farklarının bir kusur/hata olduğunu kabul edip tolerans gösterme vaadi. Tahammül, müsamaha, kabul edilebilir hata payını kabul etme. Neden? Hoşgörü/ tolerans insanî değil endüstriyel bir mefhum. Üretilen malların küçük kusurlarının kabul edilebileceği eşik değerinden geliyor. Meselâ menteşe yapımında kullanmak üzere 10 cm […]

ABD’de gerçekleşmiş bir darbe girişimi »

Türkiye’de pek bilinmez ama ABD’deki bir general ve 500.000 askerle planlanan darbe girişimi oldu. 15 Temmuz’a çok benziyor. Sebepleri, yöntemi ve neticesiyle. ABD’de gerçek iktidar halkın seçtiği başkan veya senatörler değildir. Eğer bunlar gerçekten ülkeyi yönetmeye kalkarsa öldürülürler. Fakat… 1933’te bir grup iş adamı, General Smedley Butler’a darbe yapmasını ve faşist bir diktatörlük kurmasını teklif […]

Yıldız Hatıraları’ndan The Economist’e… Tesadüf? … Yersen! »

Sunuş: Son günlerde çokça okuduğum bir tür olan hatırat kitaplarından epey okudum. Bunlardan birisi Sultan Abdülhamid’in Mâbeyn-i Hümâyun Başkatibi Tahsin Paşa’nın Yıldız Hatıraları idi. Aynı günler The Economist dergisinin son sayısında da Anayasa kılıfına bürünmüş halde post-modern bir ‘kızıl sultan’ Tayyip Erdoğan taşlamasını görünce dayanamayıp çevirisini yapmaya çabaladık ki, bu kaynağa erişemeyen dostlarımız da nasıl […]

Demokrasi / Democracy / Демократия /デモクラシー/ ديمقراطية »

Ne değildir? Halkın kendi kendini yönettiği bir rejim değil. Hukuk devleti değil. (Demokratik yolla soykırım yapılabilir) Bir değer değil. Özgürlük rejimi değil. (Demokratik yolla özgürlükler kısıtlanabilir) Nedir? Demokrasi, menfaat çatışmalarını azaltan bir ateşkes rejimidir. Demokrasinin zayıflıkları İnsanî değerlerin değil SADECE maddî değerlerin hâkim olduğu bir toplum kendi arsızlığı altında ezilmeye mahkûm. İnsan toplulukları 5 değerle […]

Kuvvetler ayrılığı / Separation of Powers / Séparation des pouvoirs / فصل السلطات »

Ne değildir? Devlet organları olan yasama, yürütme ve yargı güçlerinin birbirinden ayrılmış oldukları devlet modeli değil. Nedir? Halkın, ayrı güçlerin birbirini dengelediğini zannedip oligarşiyi rahat bırakması için uydurulmuş bir masal. Neden güçler ayrılmaz? Gücün doğası gereği vesayet eden biri olacak olmak zorunda. Çünkü inisiyatifi eline alan diğer alternatif güçleri tekeline alma eğiliminde. Güçleri anayasa ile […]

Başkanlık Sistemi: Halkın İçinden, Halka Doğru »

Anayasa değişiklik teklifi yeni bir aşamaya geldi. Sürpriz olmazsa gerekli çoğunluğun sağlanıp referandum sürecinin başlayacağı tahmin ediliyor. Bu safhada tartışmalar artarak devam edecek, açık. Eğer halkın onayından da geçerse uygulama aşamasında da büyük tartışmalara gebe bir düzenleme önerisi ile karşı karşıyayız. Konu ile ilgili ilk yazımızı Ak Parti teklifi TBMM’ye sunduğunun hemen ertesi gününde yazmıştık. […]

Başgan, Başkanlık ve Otokrasi Tartışmaları »

Her erk otokrattır. Çünkü bir erki oluşturan esas parametre onun mobilizasyon gücüdür. Malı, hizmeti ve insanları bir amaç doğrultusunda birleştirebilir mi? Onları bir araya getirdiği bir amaca sevk edebilir mi? Mesele budur. Yani otokrasi güç tanımına içkin bir şeydir; onun bir sıfatıdır. Otokrasi tartışmaları genellikle merkez-çevre mücadelesinin çevre tarafından sıklıkla kullanılan bir propaganda aracıdır. En […]

Türk tipi bişey: Türk tipi anayasa, Türk tipi başkanlık »

Sistem değişikliğine ilişkin anayasa taslağı nihayet görücüye çıktı. Aylardır her tartışıldığında “elimizde somut bir metin yok, olsa daha rahat konuşurduk” deniliyordu; artık var. Gerçi cumartesi gecesi yaşadığımız melun terör saldırısından sonra, ne kadar önemli de olsa sistem tartışması yapmaya kimsenin iştahı kalmamıştır zannediyorum. Bu çok tabii; zira yaklaşık 1,5 yıldır şehirlerimizin tam ortasında patlayan bombalar […]