RSS Feed for Zaman Nedir?Category: Zaman Nedir?

Ölüm’ün Işığında Zaman Kavramı (5) »

Oldukça tuhaftır, Monet, Rembrandt, Oudry, Sicurezza gibi ressamların “natürmort” (=ölü doğa) denilen eserlerine, meselâ ölmüş hayvan tasvirlerine bakarken hayvan ölülerinde görünmeyen bir şeyi görürüz. Merleau-Ponty’nin isabetle teşhis ettiği gibi “Sanat eseri objektif bir bakışın görülemez zannettiği şeylere görüLebilir bir varoluş sağlar” . Nedir bu görülemez olup da Sanat sayesinde görülebilen?
 Basit bir matematiksel işlem yapacağız şimdi, bildiğiniz çıkarma [...]

Share on Facebook

2 [?]

Ölüm’ün Işığında Zaman Kavramı (4) »

Nazım Hikmet’in Kuvâyi Milliye Destanı’ndan (7ci Bap):
“…Gece aydınlık ve sıcak
ve kağnılarda tahta yataklarında
koyu mavi humbaralar çırılçıplaktı.
Ve kadınlar
birbirlerinden gizleyerek
bakıyorlardı ayın altında
geçmiş kafilelerden kalan öküz ve tekerlek ölülerine…” 
 Bu dizelerdeki “tekerlek ölüleri” dikkatimizi çeken. Çünkü tekerlekler de ölür ve ölmüş tekerlek cesetleri tıpkı ölmüş öküzler gibi bir şeyler anlatırlar bize. Bir buzdolabı [...]

Share on Facebook

2 [?]

Ölüm’ün Işığında Zaman Kavramı (3) »

Dans eden bir Tanrı mı dediniz?
“…Diyorsunuz ki “hayatın yükünü taşımak zor”. Neden sabah mağrur akşam ise itaatkârsınız? Hayatın yükünü taşımak zor ise siz de bu kadar “kolay” olmayın! Hepimiz bu yükle yüklenmiş birer eşeğiz. Üzerinde bir damla çiğ var diye titreyen gül tomurcuğuyla ortak neyimiz var bizim? Hayatı seviyoruz ama hayata alıştığımızdan değil, aşka alıştığımızdan. [...]

Share on Facebook

2 [?]

Ölüm’ün Işığında Zaman Kavramı (2) »

Bu bölüm sadece fotoğraflardan oluşuyor. Zira ressam Paul Klee’nin dediği gibi “Sanat görüneni taklid etmez, görünür kılar” diye düşünüyorum. Bitmiş eser (ölü beden) yaşanan hayatın, yapılan ve yapılMAyan seçimlerin eseridir, Zaman geçip gitmemiştir aslında. Üst üste birikmiş, o ölmekte olan (= yaşamakta olan) beden 60-70 yıllık bir hayatın izlerini MuHaFaZa etmiştir. Geçmiş Zaman yoktur, kırışmış [...]

Share on Facebook

2 [?]

Ölüm’ün Işığında Zaman Kavramı(1) »

Sunuş: Çeşme resmine bakmakla suya kanamayacağını idrak eden Akıl kendiliğinden suyun kaynağına yönelecektir. Tam da bu sebeple  Zaman’ın NE?‘liğini anlamak(=görmek) için de Sanat’tan istifade etmek icab eder. Bu bir keyfiyet değil.  İnsan gibi düşünmek için Sanat’tan istifade etmek zorundayız. Çünkü eserler sanatçıları anlatır, sanatçıya dairdir. Eser Sanatçı’nın aynısı değildir ama eserin varolmasını MuRaD etmiş ve [...]

Share on Facebook

2 [?]

Karanlık’ın Işığında Akıl »

Kıymetli bir dostumuz
Bilmediklerimize sınır koyan bildiğimizi düşündüklerimiz olsa gerek! Karanlığı da bir gören olarak biliyormuşuz gibi tarif edip, tanımlamaya çalışıyoruz.
Karanlığı, bir bebek gibi kucağımıza almış, kollarımızla sarmış ve gözlerine bakabilmişsek şayet ona devşirebilecekmiş gibi sahip olamayacağımızı, “tamamıyla bilemeyeceğimizi bilebilmek” yolunda ilk adımı atmış sayılırız. Dolayısıyla da karanlığın kuyruğuna, bacağına dokunmakla onu bildiğimizi söyleyemeyiz.
Karanlığın bilinebilmesi için [...]

Share on Facebook

2 [?]

Kitap tanıtan kitap(1) »

Yürüyen merdivenlerde yürüyenlerden, asansör beklerken saatine bakanlardan mısınız? Son 10 yıldır biriktirdiğiniz 9 dakika 22 saniyeyi nası değerlendirmeyi düşünüyorsunuz?
 “Saati olan adamın Zaman’ı yoktur” der bir Kenya atasözü. İnsanlık hiç bu kadar hızlı yaşamamıştı ama hiç bir asırda da bu kadar vakit darlığı çekmemiştik. İnternet ve TV sayesinde dünya elimizin altında ama hayatımız parmaklarımızın arasından yumurta [...]

Share on Facebook

2 [?]

Şalgam suyu varsa Tanrı’ya lüzum yoktur »

Zaman’ın başladığı zaman ne zamandı?
Geçen yaz Türkiye’ye geldiğimde bizim bakkal yolumu kesti:

- Mehmet abi yau, sen Fransa’da ne iş yapıyorsun?
- Mühendisim.
- Hah, iyi ki geldin yau, şu bizim yazar kasa bozuldu, servisi çok para istiyor yau, bir bakıversen yau?
- Usta yazar kasadan anlamam ben, kaş yaparken göz çıkarmayalım akşam saati.

Yüzüme öfke ile acıma arası öyle [...]

Share on Facebook

2 [?]

Hayvan Serbesttir, İnsan Özgürdür… »

Zaman’ın ışığında Özgürlük Kavramı
 The Truman Show filmini hatırlayacaksınız, TV stüdyosuna hapsedilmiş şekilde yaşayan bir insan olan Truman’ı canlandırıyordu Jim Carrey. Etrafı aktörler ve dekorlarla çevrili Truman bu hayatı gerçek hayat zannediyor, her anı minik kameralarla izleniyor ve canlı olarak TV’de yayınlanıyordu. Ülkenin en çok izlenen dizisi haline gelen Truman Show’un yöneticileri bir anlamda Truman’ın kaderini [...]

Share on Facebook

2 [?]

YAKINDA: Bilim ve Hukuk çelişir mi? »

İnsan’ı mükemmel yapan şey özgür iradesidir. Onu iltifata ve yergiye layık kılan şey budur. (Descartes, Felsefe ilkeleri, Bölüm 1, Madde 37)
Şayet insanların davranışları
Share on Facebook 2 [?]

Share on Facebook

2 [?]

Varlık bir harftir, sen onun anlamısın »

Zaman ışığında Ben’lik meselesi
“…Değişik havaalanlarında uyanıyorsunuz. Seattle, San Francisco, Los Angeles. Chicago’da uyanıyorsunuz, Dallas’ta, Baltimore’da. Saat dilimi değiştiriyorsunuz. Bir saat kazanıyorsunuz, bir saat kaybediyorsunuz. Sizin hayatınız bu. Dakika dakika tükeniyor.[...] Her uçuşta minyatür bir hayat: Tek kullanımlık şeker, tek kullanımlık krem, tek kullanımlık tereyağı, kullanıp atılan yemek tepsileri, mikro dalga fırında ısıtılan yemekler, tek kullanımlık [...]

Share on Facebook

3 [?]

Zaman Nedir? »

Share on Facebook 2 [?]

Share on Facebook

2 [?]

Zaman; Bünyamin’i Bekleyişidir, Yusuf’un… »

” And the lamp-light o’er him streaming throws his shadows on the floor;
And my soul from out that shadow that lies floating on the floor
Shall be lifted–nevermore! ” *
  Ceplerimde insanlar taşıdığımı düşünüyorum. Ağırlığım bundan olsa gerek. Diyorum, kendi kendime. Öyle ellerim cebimde, gözlerim bir yazı dizisini takip ediyor. Gözlerimin satır başlarından kayışıyla uyuşuyor parmaklarım. [...]

Share on Facebook

2 [?]

İnsan aklı Zaman’ı anlayabilir mi?(2) »

“…İnsanlar mevsimlere bağlı olarak yaşıyorlardı tarım devrinde. Bir mevsimde ekilir, bir başka mevsimde hasat edilirdi. Hasattan sonra ürünler satılır, düğünler yapılırdı. Kuzuların bile bir doğma mevsimi vardı. Ekonomik ve sosyal yaşam doğadan alıyordu ritmini. Hatta güneşten, aydan… Denizciler bile yıldızlara bakarak okyanuslara açılıyordu. Kısacası müzikten daha hızlı dans edilmezdi! Oysa fabrikalar, trenler, telgraf telleri ve [...]

Share on Facebook

2 [?]

İnsan aklı Zaman’ı anlayabilir mi?(1) »

Akıl bilim değildir. “Bundan sonrası akıl ile çözülemez” demek de aklın alametidir. Kanaatimizce Akıl da haddini bilmelidir. Beş duyunun ve aklın putlaşması aklımızın değil nefsimizin eseridir.
Peki nedir Zaman? Bu kavram aklımızın “kapsama alanı” içine girer mi? Zaman’ı akledebilir miyiz? Bu yaz başladığımız Zaman Nedir? isimli keşif projesinin amaçlarından biri de bu soruya yanıt vermek.
Fizikçilerin Zaman [...]

Share on Facebook

3 [?]

Fizikçilerin Zaman’ı »

“Mümkün olsa, Zaman’da yolculuk iki farklı Zaman’ın varlığını zorunlu kılar: “Üzerinde” seyahat edilen, dış Zaman ve yolcunun zamanı, iç Zaman…Fizikçiler için ortak ve evrensel bir zaman kavramı (şimdilik) yok…“
Sunuş: Etienne Klein 1958 doğumlu bir Fransız fizikçisi. Ayrıca Bilim Felsefesi üzerine doktora yapmış. Enerji, savunma ve bilgi teknolojileri alanında araştırma yapan CEA adlı kamu kurumunda araştırma [...]

Share on Facebook

3 [?]

YAKINDA: Zaman Geriye Gidebilir mi? »

“…Mekanik Zaman’ın tanımını ilk defa Newton Principia adlı kitabında verdi: Newton’a göre Zaman homojen bir biçimde akıyordu. Evrensel bir Mutlak idi. Cisimlerin uzay içindeki hareketleri peş peşe gelen anlardaki konumları olarak tarif edildi. Güzergâh  hesaplamalarında Zaman dinamiğin dışında bir parametre olarak görünür. Geçmişten geleceğe doğru akan, homojen, mutlak… Fakat ne gariptir ki Newton’un formüllerini kullanarak [...]

Share on Facebook

2 [?]

YAKINDA: Fizik’te Zaman Kavramı »

“…Hiç bir hissimiz bize noktasal anların birleşip anlamlı bir Süre’ye dönüşmesinin simyası hakkında ip ucu vermiyor. Anların geçişini hissetmiyoruz. [...] Hangi disiplinden olursa olsun bütün bilim adamları zaman ile bir sorun yaşıyorlar. Ben özellikle fizikten bahsetmek istiyorum. Zaman ve Fizik bilimini bağlamak garip görünebilir. Çünkü Fizik Bilimi itiraf etmese de Zaman’ı devreden çıkarmaya çalışır. Zaman [...]

Share on Facebook

2 [?]

Genel Görelilik ve Özel Görelilik Teorileri »

TÜBİTAK‘ın Genel Görelilik ve Özel Görelilik teorileri üzerine hazırladığı CD’ler bu siteye yüklenmiş. Gelecek haftaki Zaman Nedir? tartışmasına daha verimli bir biçimde katılmak ve son derecece öğretici görsellerden istifade etmek isteyenler için :
Özel Görelilik - CD-1
Genel Görelilik -CD-2
Share on Facebook 2 [?]

Share on Facebook

2 [?]

Genel Görelilik Teorisi »

Biliyorsunuz Zaman Nedir? konulu bir yazı dizisine başladık bu yaz. Yakında Genel Görelilik teorisinin felsefî sonuçları ile ilgili bir çeviri yayınlayacağız. Bilgilerini tazelemek isteyenler için Tübitak sitesinde güzel bir belge var, sadece 8 sayfa. Önümüzdeki hafta için hazırlık mahiyetinde okunabilir.

… Bu konu ilginizi çektiyse …
Maymunist imanla nereye kadar?
Evrim ve Big Bang gibi konular genellikle sağlıklı [...]

Share on Facebook

2 [?]