RSS Feed for DevletCategory: Devlet

İslâmî devlet olur mu? »

Bütün –izm’ler ölülerin dirilere hükmetmesidir. İslâmizm, komünizm, liberalizm, kemalizm… Bir zamandaki siyaset tarzı başka bir zamana dayatılamaz. İslâm âlimlerinde bir –izm var mı? Nasihatü’l-mülük, Umdetü’l-mülük, Tuhfetü’l-mülük, Zahiretü’l-mülük, Enisü’l-mülük, Kitabu’s-siyase, Rumuzu’l-kenz… Asr-ı Saadet’te veya Osmanlı, Selçuklu, Endülüs’te, İslâmî mânâda siyaset felsefesi bir ideoloji arayışı mıdır? Hayır. Yok. Katı, tepeden inmeci metinler yok karşımızda. Toplumu proletarya, burjuva […]

Başkanlık Sistemi: Halkın İçinden, Halka Doğru »

Anayasa değişiklik teklifi yeni bir aşamaya geldi. Sürpriz olmazsa gerekli çoğunluğun sağlanıp referandum sürecinin başlayacağı tahmin ediliyor. Bu safhada tartışmalar artarak devam edecek, açık. Eğer halkın onayından da geçerse uygulama aşamasında da büyük tartışmalara gebe bir düzenleme önerisi ile karşı karşıyayız. Konu ile ilgili ilk yazımızı Ak Parti teklifi TBMM’ye sunduğunun hemen ertesi gününde yazmıştık. […]

Başgan, Başkanlık ve Otokrasi Tartışmaları »

Her erk otokrattır. Çünkü bir erki oluşturan esas parametre onun mobilizasyon gücüdür. Malı, hizmeti ve insanları bir amaç doğrultusunda birleştirebilir mi? Onları bir araya getirdiği bir amaca sevk edebilir mi? Mesele budur. Yani otokrasi güç tanımına içkin bir şeydir; onun bir sıfatıdır. Otokrasi tartışmaları genellikle merkez-çevre mücadelesinin çevre tarafından sıklıkla kullanılan bir propaganda aracıdır. En […]

Ehliyet/Liyakat Fetişizmini Bırakalım Artık »

15 Temmuz’dan sonraki tartışmalara bakınca taraflar, hiçbir meselede anlaşamayacak olsalar bile kamuda personel istihdam edilirken ehliyet/liyakatin öncelenmesi hususunda uzlaşı sağlayacak gibi görünüyorlar. Fakat ben bu kadar emin değilim. Ehliyet/liyakat kelimelerinin ağırlığına ve çağrışımlarındaki güçlerine bakarak kimse çok eşelemiyor; ama bence altını doldurmanın ve yerleşik bir uygulamaya dönüştürmenin en zor olduğu alanlardan birisidir bu konu. Bir […]

Bürokratik Oblomovluk »

“Oblomov”, Rus yazar İvan Gonçarov’un 1859 yılında yayımlanan romanının adı. Oblomov romanın başkişisi. Romanın yayımlanmasından sonra Rusçada günlük dile geçen “Oblomovluk” ise; tembelliğin, ataletin, uyuşukluğun, köhneliğin, düşünceden eyleme bir türlü geçemeyişin ifadesi. (Roman hakkında ayrıntılı incelemeler için buraya bakabilirsiniz.) 15 Temmuz’dan sonra Mit, Emniyet, Genel Kurmay gibi güvenlikten sorumlu kurumlar en çok eleştirilenlerin başında geliyor. […]

Ütopya / Thomas More »

İngiltere’de hırsızlık yapanlara karşı idam cezası var ve buna rağmen İngiltere’nin her yeri hırsız dolu. Hırsızlara uygulanan ölüm cezası hem haksız hem de yersizdir. Ama insanlar her zaman oyuna gelip budalaca davranır ve doğal olmayan birtakım sevinçlere zevk adını verir, sanki kelimeleri değiştirince bu kelimelerin içerdiği anlamlar da değişecekmiş gibi. Bakın hırsızlık yapana bu kadar […]

Felsefe-i Ferd / Baha Tevfik »

Etkin bir hükümet; uzun uzadıya soru, açıklama, ulusal denetim gibi ulusun meşru haklarını tanımak istemeyen hükümettir. Etkin bir hükümet; eleştirilere katlanmayan, halkın düşüncelerinden korkarak onun sakin ve suskun kalmasını sağlamaya çalışan hükümettir. Böylece etkinliğini uyrukları üzerinde gerçekleştirmeye çalışan bir hükümetten yarar değil, zarar beklemelidir; yaşam değil uyuşukluk, ölüm beklemelidir; düşüş, hastalık, hatta çöküş beklemelidir. Böyle […]

Açık Toplum ve Düşmanları / Karl Popper »

Ortalama bir adamın kendi hayatının kuruluşunu ve bireysel tecrübeleriyle küçük mücadelelerinin önemini tartışmasız kabul edivermesine karşılık, toplum bilimcisinin ya da filozofun bu gibi şeylere daha yüksek bir düzeyden bakması gerektiği söylenir. … Ve, Tarihin Sahnesinde gerçekten önemli aktörlerin ya Büyük Milletler ve onların Büyük Önderleri, ya da belki Büyük Sınıflar yahut Büyük Düşünceler olduğunu keşfedecektir. […]

Ütopya / Thomas More »

“… Tabiat altına ya da gümüşe insanoğlunun öyle kolay kolay vazgeçemeyeceği bir değer yüklememiş. Nadir bulunduklarından ötürü onları değerli kılan salt insanların budalalığı. Buna karşın o müşfik anamız doğa; hava, su ve toprak gibi olmazsa olmazları gözlerimizin önüne sermiş, değersiz ve bir yararı dokunmayacak şeyleri ise bizden olabildiğince uzaklaştırmış. … Hazinen çalındı farz et ve sen çalındığından […]

Atinalıların Devleti / Aristoteles »

“… En eski yönetim biçiminin ana çizgileri bunlardır. Bundan sonra aradan uzun bir zaman geçmeden Aristaikhmos’un arkhonluğunda, Drakon yasaları yaptı. Onun kurduğu devlet düzeni şöyleydi: Siyasal haklar kendi kendilerini silahlandırabilen yurttaşlara veriliyordu. Bu yurttaşlar en az on minalık saf bir varlığı olanlar arasından, dokuz arkhonla hazinecileri seçiyorlardı. Daha az önemli olan öteki memurluklar, kendi kendilerini silahlandırabilen […]