Kemalizm Niçin Laikliğe Aykırıdır?
By Mustafa Akyol on Eki 21, 2010 in Başörtüsü Yasağı, CHP, Kemalizm, Laiklik, Yobaz Laikler, atatürkçülük
[21 Ekim 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Hürriyet’in koyu Kemalist yazarı Özdemir İnce, geçenlerde “Türban fesadı” başlıklı bir yazı yazdı. İçinde, “Türban, kahverengi faşist gömleği gibi, gamalı haç gibi bir simgedir” gibi bir laf etti ki, apaçık bir hakaret olan bu lafı irdelemeye gerek görmedim. Çünkü kanımca siyasetten ziyade psikiyatrinin ilgi alanına giriyor.
Fakat aynı yazıdaki başka bir ifade kayda değerdi, çünkü Türkiye’de 80 yıldır hüküm süren tuhaf laiklik anlayışını bir cümleyle özetliyordu. Türbanın “kamusal alan”a yönelik bir saldırı olduğunu ileri süren İnce, laik devletin toplumu bu saldırıdan koruması gerektiğini savunuyor ve şöyle diyordu:
“Laiklik, zaten bireyi ve toplumları dinlerin saldırısına karşı korumak için ortaya çıkmıştır.”
Peki ama dünyada laiklik gerçekten böyle mi tarif edilir?
Hayır. Daha doğrusu üstteki laiklik tarifi, madalyonun sadece bir yüzüne karşılık gelir. Aynı derecede önemli olan diğer yüzde ise, Özdemir İnce gibilerin hiç söz etmediği bir başka amaç vardır: Dini ve dindarları, devletin muhtemel saldırılarına karşı korumak.
Laikliğin bu iki farklı ama paralel hedefi, dünyanın en eski laik cumhuriyeti olan ABD’nin anayasasında ifade olmuştur ilk defa. “İlk Tadilat” denen 1791 tarihli düzenlemeyle anayasaya eklenen bir maddede şöyle denmiştir:
“Kongre (yani Amerikan Parlamentosu), ne dini tesis eden, ne de onun özgürce yaşanmasına engel olan bir kanun yapacaktır.”
Amerikalılar, bu hükmün hem “dinden özgürlük” hem de “din özgürlüğü” sağladığını söylerler. Birincisi, bizdeki tabirle “laik yaşam biçimi” denen şeyi korur; yani vatandaşlara dini bir baskı yapılmasını engeller. İkincisi ise “mütedeyyin yaşam biçimi”ni korur ve buna yönelik her türlü muhtemel baskının önüne geçer.
Peki Türkiye’deki sorun nedir?
Sorun, hem resmi laiklik anlayışının hem de onun Özdemir İnce gibi taraftarlarının sadece “dinden özgürlük” üzerine yoğunlaşması, buna karşılık “din özgürlüğü”nü çiğnemekte hiçbir sakınca görmemesidir.
Bu açıdan, Türkiye’de “çağdaşlaşma devrimleri” denen otoriter uygulamaların çoğunun, aslında üstteki evrensel anlamıyla laikliğe aykırı olduğunu söyleyebiliriz.
Örneğin, 1924 yılındaki ünlü “tekke, türbe ve zaviyelerin kapatılması” kararı, laikliğe aykırıdır. Medreselerin kapatılması, tarikatların yasaklanması, yahut Arapça ezanın engellenmesi de yine din özgürlüğünü ve dolayısıyla laikliği çiğneyen uygulamalardır.
“Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler ve meczuplar memleketi olamaz” şeklindeki o meşhur söz de laikliğe fena halde aykırıdır. Laik bir ülkede isteyen şeyh olur, isteyen de mürid. Bunları engellemeye kalkmak, laik devletin haddine değildir.
Kemalistlerin “laiklik” sandığı şeyin evrensel anlamda bu kadar gayr-ı laik olmasının sebebi ise, arkasında yatan nev’i şahsına münhasır felsefedir. Amerikan laikliğinin ardındaki felsefe “liberalizm”, önündeki hedef ise “her vatandaşın özgürlüğünü korumak” iken, bizdeki laikliğinin ardındaki felsefe “pozitivizm”, önündeki hedef ise “dinin gücünü kırmak” olmuştur.
Bu açıdan Kemalist laiklik, dine karşı koyu bir güvensizlik ve husumetin hüküm sürdüğü Fransız Üçüncü Cumhuriyeti’ne benzer. Ama bugün Beşinci Cumhuriyet’le yönetilen Fransa dahi çoktan daha ılımlı hale gelmiş, din özgürlüğünü çok daha genişletmiştir.
Türkiye’ye de bugün gereken, böylesi bir ılımlılaşma ve evrensel anlamda yeni bir laikliktir.
Alaturka Laiklik: “Beni bir bir sen anladın, sen de yanlış anladın!”
Türkiye Cumhuriyeti’nde Alevîlere zorla Sünnî İslâm öğretilirken Sünnîlerin başörtüsü devlet dairelerinde yasak. Türk Ordusu’nun istihbaratı camileri ve namaz kılanları fişliyor. Hristiyan Ermenilerin ne kiliseleri, ne yetimhaneleri ne de cemaat lideri seçimleri özgürce yapılamıyor. Rumların ruhban okulları özgür değil. Yahudiler diğer gayrı Müslimler gibi askerde ayrımcılığa uğruyor. Ateistlerin kitapları, internet siteleri yasaklanabiliyor, kapatılabiliyor. Gayrı Müslimlerin alın teriyle biriktirdikleri vakıf malları 1970′lerde gasp edildi, hâlâ geri verilmiyor.
Sahi Laiklik neye yarıyor? Bu kitap son yıllarda Türkiye’nin gündemine gelen, birbirinden ayrı gibi duran ama çekirdeğinde Yobaz Laiklik Meselesini barındıran konuları ele alıyor.Buradan indirebilirsiniz.
Türkiye’nin Ulus-Devlet Sorunu
Devlet gibi soğuk ve katı bir yapı bizimle olan ilişkisini hukuk yerine ırkımıza ya da inançlarımıza göre düzenleyebilir mi? GERÇEK hayatı son derecede dinamik ve renkli biz “insanların”. Birden fazla şehre, mahalleye, gruba, klübe, cemaate, etnik köke, şirkete, mesleğe, gelir grubuna ait olabiliriz ve bu aidiyet hayatımız boyunca değişebilir. Oysa devletimiz hâlâ başörtüsüyle uğraşıyor, kimi devlet memurları “ne mutlu Türk’üm” demeyenleri iç düşman ilân ediyor, Sünnî İslâm derslerini zorla herkese okutuyor… Bizim paramızla, bizim iyiliğimiz için(!) bize rağmen… Kürt sorunu, başörtüsü sorunu, Hıristiyan azınlıklar sorunu… Bizleri sadece “insan” olarak göremeyen devletimizin halkıyla bir sorunu var. Türkiye’nin “sorunlarının” kaynağı sakın ulus-devlet modeli olmasın? 80 sayfalık bu kitap Kurtuluş savaşı’ndan sonra Türkiye’ye giydirilmiş olan deli gömleğine işaret ediyor. Ne mutlu “insanım” diyene! Kitabı buradan indirin.
2 [?]
9 Yorum
Yazan:Suat Sağlam Tarih: Eki 21, 2010 | Reply
Dinime küfreden müslüman olsa.
Yazan:ufuk tan Tarih: Eki 22, 2010 | Reply
Laiklik maslı altında dini devlet tekeline alırsınız,herkese nasıl giyineceğini,nasıl ibadet edeceğini,nasıl yaşaması gerektiğini anlatırsınız.
Yetmedimi bazılarını kışkırtır katliamlar yaparsınız,halkı yola getirirsiniz.Ve koca koca insanlara “Türkiye laiktir,laik kalacak” diye slogan attırırsınız.
Yazan:logic Tarih: Eki 22, 2010 | Reply
Kemalizm laikliğe aykırı değil aslında. Laiklik, kilise karşıtı bir tutumdur. Doğuşu kilisenin gücünü kırma çabasına dayanır. Aynı mantıkla İslam’ın bu topraklardaki gücünü kırmak için kurgulanmıştır. Yıllarca bize laikliğin devletin din karşısında nötr kalması olarak öğretildi. Diğer her şeyde olduğu gibi bunda da kandırılmışız. Laiklik, İslam’ı baskı altına alıp, devlet kontrolüne almak için uygulanan eylemlerin adıdır Türkiye’de.
Bu açıdan bakıldığında AİHM’nin nasıl olup da başörtüsü karşıtı bir karar alabildiği anlaşılabilinir. Zira modernliğin temel parçalarından biri olan laiklik, zaman içinde yumuşatılmış olsa da temel görevinin ne olduğu hala biliniyor anlaşılan.
Yazan:Cengiz Cebi Tarih: Eki 22, 2010 | Reply
Kemalcilik laikliğe aykırı mıdır?
Bence -bir anlamda- değildir.
Bu gibi -cilikler laiklik vb.nin epey bir gerisinde olduklarından aykırı olma ihtimalleri yok.
İlkelliği ilerlemenin engeli ya da aykırısı saymayalım bence.
Bigisizlik için bilgiye aykırı demek yerine bilgiden yoksunluk demek herhalde daha doğru olur.
Yazan:ç-z Tarih: Eki 23, 2010 | Reply
CHP’lilerin saldırısı Hürriyet yazarı Hadi Uluengin’i kızdırmış.İşte o yazı:
http://www.gazete5.com/haber/hadi-uluengin-chp-ye-ataturk-ibadeti-tepkisi-19-ekim-201-50701.htm
Yazan:Rıdvan Işık Tarih: Eki 29, 2010 | Reply
sayın İnce,bu işler ince işler,Gülten AkınInın bir şiiri vardı ”Ah kimselerin vakti yok,inceliklere,herşey kalın fırçalarla geçiliyor”gibiydi,siz şairsiniz siyasi inceliği bilmiyorsunun gibi bırakalım bağnazlığı,İnce şairimiz….
Yazan:metedro Tarih: Kas 13, 2010 | Reply
LAİKLİK NEDİR?
09/11/2010
Dünya bazında bu kadar önemli gelişmeler varken, benim oturup bu basit konuyu yazmam Tv de gördüğüm sinir bozucu bir olaya karşılık gösterdiğim anlık bir reflekstir.
Velhasılı kelam…
Laiklik nedir ALLAH aşkına?
Din işleriyle devlet işlerinin birbirinden ayrılması mı?
Din ve vicdan özgürlüğünün teminatı mı?
Devletin tüm dinlere eşit mesafede durması mı?
Apayrı bir din mi?
Dinsizlik mi?
Wikipedia’da laiklik şöyle geçer:
Fransızcadan Türkçeye geçmiş olan “laik” sözcüğü, “din adamı olmayan kimse; din adamı dışında kalan halk” anlamına gelen Latince “laicus” sözcüğünden gelmektedir. Roma döneminde din adamlarına “Clerici” din adamı olmayanlara da “Laici” adı veriliyordu.
Bu nasıl bir zımbırtı ki herkesin ağzında ayrı bir name oluveriyor.
Madem herkes çiğniyor bu şekersizi, şimdi birazda ben çalayım bakalım bu telleri.
İşin gerçeği hiç bu kadar karmaşık değil. Olayın lamı da yok, cimi de yok; sap gibi ortada.
Nasıl mı?
Şöyle:
“ayinesi iştir kişinin lafa bakılmaz” diye bir şey var güzel kardeşim.
Bu demektir ki, laiklik denen kavramın hayat bulmuş haline bakmak lazım. Yani uygulandığında nasıl devindiğine, ne tür etkiler yaptığına, kime ne kazandırıp kime ne kaybettirdiğine, kısacası yaptığı işe bakmak lazım.
İşte laikliğin ayinesi:
Müslüman bir bayanın dinin emirleri gereği örtünmek istemesi laikliğe terstir. Laiklik, bu bayana “benim olduğum yerde sen başını örtemezsin; seçtiğin dinin değil, benim istediğim şekilde yapıp, örtünü kaldıracaksın. Yoksa hüküm sürdüğüm bu yerde senin devlet dairelerine girmeni engellerim: okula gitme hakkını elinden alırım; devlet memuru olmanı engellerim” diyor.
Demek ki laikliğin, “din ve vicdan özgürlüğünün teminatı” olduğu, bir safsatadan ibaretmiş.
Gelelim “devlet işleriyle din işlerini ayırma” hezeyanına.
Bu şu demektir: Laiklik diyor ki: “ devletin dini olmaz. Devlet dinsizdir. Din, asla devlet işlerine karışamaz. ”
Buna karşılık laik hukuku, insanların tüm değerlerini, aralarındaki ilişkilerin nasıl olması gerektiğini belirler. Neyin yobazlık ve gericilik olduğu, neyinde çağdaşlık olduğunu belirleyip insanları buna uymaya zorlar. Yani laik devlet, dini istediği zaman istediği şekle sokar.
Laik bir eğitim sistem ise, insanların beynine ısmarlama kepaze bilgileri, boca edip durur. İnsanların kutsal değerlerini örümcek kafalılığı, din bağnazlığı olarak dışlar ve unutturmaya çalışır. Bunların yerine aristoyu, marxı, darwini, konfüçyusu öğretir. Böylece insanlara, dinleri önce ihmal ettirilir, sonra tamamen unutturur.
Laik devrimler insanların şalvarını, fesini, sargısını çağdaş değil diye yasaklar, gerekirse bunun için insanları öldürür.
Kadına “seni erkekle eşit haklara sahip yapacağım; modası geçmiş giysiler giymek yerine daha modern giyineceksin” deyip, mahrem yerlerini açmasını ister; onu sex abidesi haline getirmeye çalışır. Çıplaklığı över.
Böylece insanlar laikliğin öngördüğü gibi, din örtüsünü çıkarmış, çıplak, kadını erkeği çorba olmuş, tek tip düşünen, giyinen, bir korku imparatorluğu kurulmuş olur. İşte laiklik yukarıdaki tüm tanımlarının dışında böyle bir izim.
Türkiye Cumhuriyeti, laikliği umdeleri arasına koymakla dini, tecavüzden, istismardan, menfaate, şerre alet etmekten kurtardı.” -O. S. Orhon.
Demek ki bazı papağanların hala aynı nakaratı nota değiştirerek söylemesi fayda vermiyor artık.
Artık bu çağdışı tanımlardan, doğruyu ifade etmeyen, modası geçmiş sözlerden vazgeçmeleri lazım.
Laiklik, beton diktanın, molozları arasından çıkmış, kötü kokan, kendi kötü, dinsiz, arsız, meşrepsiz; küçük putları tanrı edinmiş, küçük beyinli; karın ağrısını kıyamet sancısı zanneden; insan benzeri yaratıkların dini, yaşam yolu ve felsefesidir.
Yazan:adımı boşver Tarih: Nis 17, 2012 | Reply
sayın mustafa akyol sizin yayınladığınız bu resim türban deil türban degildir! karadeniz yoresine ait yöresel giysilerimizdir sizn anlayışınız yanlıştır türban buna denilmez türban siyah çarşafa bürünüp ağzını gözünü kapatanlara denir ama siz bunu yanlış yorumlamışsınız.
Yazan:Mehmet Yılmaz Tarih: Nis 17, 2012 | Reply
bilginiz için: Resim seçiminin Mustafa ile ilgisi yok.