Gerek bendeki soyutlariniz gerekse iki Mevlânâ tablonuzda
William Turner’in eserlerine benezer bir özellik var,
sonsuzdan gelen, sonsuza giden çizgiler ve hareket.

Ayni hareketi ünlü ressam Hasan Kavruk’un tablolarinda ve Burhan Hoca’nin
güvercinlerinde de görmüstüm.

Bilirsiniz, Füsüs-ül Hikem sethinde Siblî Vahdaniyet-Ehadiyet
iliskisini açiklarken sayilari örnek verir. 1 rakami “Bir”
ise 2 rakami da BiR sayidir, üç rakami da

sağolasın şiir için.havada tam kızıl olmak vaktine varmıştı,vakit ile birlikte hissederek(anlayarak)(?) okudum,eksik olma.

mehmet abinin paylaştığı görseller mi haşim’i çağrıştırdı,bunu hiç düşünmemiştim,onu da sen kendi derinliğinde yakalamışsın,Allah görünü bereketlendirsin.

baharda mübarek tatlı tatlı geliyor.sanatta ayrıntı başlığında okuduğum eserler fikrime hücum ederken bu ara dünyada buna yardımcı oluyor sanki.ben birşeyler arıyorum,O gönderiyor…dün mesela,yağmur yağdı ardından güneş açtı,gökkuşağı ile son buldu tüm bu ayrıntılar.Allah gökyüzünden bir tual,gök kuşağından bir eser yarattı,iş nasiplenebilenin fikrine-gönlüne düşer,ne dersin?

MERDİVEN

Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden

Eteklerinde güneş rengi bir yığın yaprak

Ve bir zaman bakacaksın semâya ağlayarak…

Sular sarardı… Yüzün perde perde solmakta

Kızıl havâları seyret ki akşam olmakta…

Eğilmiş arza, kanar, muttasıl kanar güller

Durur alev gibi dallarda kanlı bülbüller

Sular mı yandı? Neden tunca benziyor mermer?

Bu bir lisân-ı hafidir ki rûha dolmakta

Kızıl havâları seyret ki akşam olmakta…
(Ahmet Haşim)

Cemile ne iyi ettin de Ahmet Haşim’i hatırladın.Acaba yukarıda Mehmet bey’in yer verdiği resimlerdeki solan ve yanan renkler de onu sana hatırlatmış olabilir mi?Lisan-ı hafi!

“yani genellikle batıda bilinen haliyle sezgici felsefe de rasyonalist felsefesinin çok da uzağına düşememiştir kanaatindeyim.”

bence haklisin, çünkü bati modernitenin ve batili anlamda akilciligin yani rasyonalizmin kiskacina çoktan düsmüstü. Bergson’un kitaplarinda bir sürü matematik formul, sema vb var. Sanki bilimcilik ideolojisi ile manevî seyleri bagdastirmak ister gibi.

Yanliz Bergson demisken, bilirsin Hristiyan misktiklerle bayagi bir düsüp kalkmistir kendisi.

Bilmiyorum Abraham Maslow’un “peak experiences” konulu makalelerini okudun mu? Maslow ahlâkî bakimdan Hume gibi septik kalmasina ragmen çok isabetli saptamalara variyor bazen. Ama korkarim hepimiz bu sözümona AKILCI(!) kaygilarin kiskacindayiz

“Sahabeyi görseydiniz deli derdiniz, onlar sizi görseydi ‘kâfir’ derdi” seklindeki sözü duydun mu? Hatirlamiyorum kime aitti ama üzerinde düsünmek gerek degil mi?: :))

tasavvuf anlayışında seyr ü süluk’da makamlar yükseldikçe hakikatin perdelerinin açılması bir tür sezgidir ama bunun bergson sezgiciliğinin çok ötesinde birşey olduğu kanaatindeyim. işte bu sezgi sadece kantçı bir “doğruluk değeri olmayan güzele ait bir alan” değil, aynı zamanda doğruluk değeri (hatta akıl alanından çok daha kesin bir doğruluk değeri) de taşıyan bir güzelliktir burada söz konusu olan. o yüzden ne güzellik, ne de doğruluk bu tecrübenin tamamını kapsayamaz diye düşünüyorum.

Seyri sülük konusunda tabi ki katiliyorum, ne Bergson, ne Kant ne de Turner bir mistik degildi. Ne var ki degisik tarikatlarin degisik “tekniklere” öncelik vermesi gibi bu.(nazar, zikir, tefekkür, sohbet…) Yani tefekkür yoluyla veya Hakiki Sanat yoluyla insanlar (bilmeden) yol alabiliyorlar. Tabi bir yerde tikanip kalirlar ama bu kadari bile sasirtici degil mi?

Meselâ Kant’ta güzellik ve ahlâkî dogrulugun bu denli içiçe geçmis olmasi Yeni Baslayanlar için Mesnevî yazisi altinda tartistigimiz Kur’an’i anlamak için verilen yüzgörümlügü kavramina komsu gibi geliyor bana.

Neyse, ben sözümü William Turner’in iki tablosuna dikkat çekerek bitireyim. Birincisi altinda tartistigimiz yazinin en sonundaki tren. çok dikkatli bakanlar önde kosan bir tavsan görecekler. Bir de köprünün asagisinda, kiyida sagda,dans/dua eden insanlar. Zannediyorum Turner modernitenin gelisini “sezdi” ve doganin, her türlü maneviyatin bu “KARA TREN” önündeki kaçisini anlatmak istedi .

ikinci tablo yine Turner’in, yelkenli bir savas gemisinin hizmetten alinmasini, sökülmek üzere BUHARLI BiR RÖMORK ile kiyiya çekilisini anlatiyor. (geminin “inatçi, dayanikli” anlaminda bir adi vardi, Téméraire ) Insanlik günesi bir daha dogmamak üzere batiyor ve artik devir empirizmin, scientizmin, pozitivizmin devri…

daha geniş bakacak olursam,ben de yok-anne tanımlaması direkt Allah ve vahiy eksikliği çağrışımı yaptı.insanın hayatında bir anne figürü o ruhun,o kişiliğin var oluşunda,olgunlaşmasında çok büyük bir etkiye sahiptir.keza Allah ve vahiy gibi tutunulacak dalların ve yapılandırmaların eksikliğide insan üzerinde aynı olumsuz etkiyi yapar.lakin burada önemli olan durumu yaşayan bireydir diye düşünüyorum zira yok-anne durumu ya da Allah-vahiy yoksunluğu kişi ya Haşim gibi, ya William gibi içerden ruha ait bir kusma arar.Ya da İbrahim (as) gibi bir arayış yoluna girer.zaten öenmli olan bu yokluklardan,bir var elde etme çabası ve onun sonuçlarıdır.zira bir çok yok-anne veya Allah-vahiy yoksunu insan varken,Haşim gibi,William gibi,İbrahim (as) gibi çıkışlar maalesef çok azdır.

yazı çok dikkat çekici,neyse gökten üç elma düşmüş;biri yazanın,biri okuyanın biri de okumakla,yazmakla kalmayıp uygulayanın,tefekkür edenin başına…

” Sanatçı olan her ressam gibi William da biliyordu ki Yazar’ın sanatı olan semboller, metaforlar Boyacı-Ressam’ı yavanlığa, vasatlığa mahkûm ediyordu. Anladığını değil hissettiği resmetmeliydi”

burası benim anladığım sanatın(özellikle sinema ve resim gibi ‘görsel’sanatların) en önemli ayırd ediciliğini tarif ediyor. ancak bir fark söylemek isterim:
‘anladığını değil, hissettiğini’ tarifi biraz kantçı ayrıma davetiye çıkarıyor. ben hissetmek kavramını anlamanın karşısına koyamıyorum. tam tersi sanat sanatçının “hissetmesi” bilgiden bağımsız birşey dğeildir; ama salt bilgiye de indirgenemeyek kadar kompleks birşeydir. yani sanatın “doğruluk değeri” çoğunlukla kantçı bir estetikten hareketle reddedilir. ama ben bunun böyle olmadığını düşünüyorum. sanatın bir doğruluk değeri vardır ama o doğruluk değerine indirgenemeyecek kadar da çok katmanlı bir bilgi, doğruluk ve hakikat yapısı vardır sanatın. o yüzden sanatla felsefe de yapılır;ama felsefeye indirgenemez sanat vs…