Ayrıca, Tasavvuf’un, Batı marifetiyle fabrikasyon bir takım işlemlere tabi tutulup Sufizm olarak bizlere yeniden pazarlanması gücüme gidiyor.
Tamamıyle keyfe keder bir biçimde “Hakikat’in incitilmesi”ne içerliyorum.
Aynı zamanda “Sanat’ın incitilmesi”ne de üzülüyorum.
Neden? Çünkü İnsan’ım.
Dücane Bey ister İlim’le çıksın karşısına ister İrfan’la, ister müsterih olsun ister muhteris, çıksın ama lütfen. EŞ gibi kifayetsiz muhterislerin, benim gibi sıradan insanların, hayatın acımasız ekmek kavgasında Hakikat’e açlık duyabildiğini fark edebildiği kısacık zamanlarına, aslı astarı olmayan şeyler pazarlayarak göz dikmesi, bununla da kalmayıp samimiyetsizce küpünü doldurması karşısında Dücane Bey az bile söylemiştir kanımca. Yazı dizisinin sonunda kendisi bu yazıyı neden yazdığını bizzat belirtmiştir: Kimse yazmadığı için!
Yukarda “Tasavvuf’a duyulan ilginin artmasını nicelik ve nitelik bakımından karşılaştırmış olanlara da can-ı gönülden katılıyorum ayrıca.

Son olarak;
Celaleddin’in 3 kelimeyle anlattığını Şekspir bir kitapta anlatmış ama doymamıştır;
Celaleddin; “Şüpheyle Cennet olmaz.”
Şekspir; “Othello”
Karşılaştırmam mecazidir elbette…

Dücane Cündioğlu bu kitap için yazdıklarını kitabın içeriği ile sınırlı tutsa idi, ben de bu eleştirilerin çoğuna katılacaktım. Ancak Cündioğlu’nun yazısı, sicil taramasına dönüp, yazarın özeline, öğrencilik yıllarına ve master tezine kadar uzanması ve “ Kuran hermeneutiğini ilk ben yazdım” şeklindeki böbürlenmeleri yüzünden, huysuz bir Dücane eleştirisi tadında kalmaktan uzaklaşmış ve nerdeyse kişisel bir tavra dönüşmüş. Bu yüzden ben de kendi eleştirimi yazmaya karar verdim.
Ey aşk , sen nelere kadirsin..
Elif Şafak kitabının nasılsa batılı okurlara çevrileceğinden emin olduğundan, hatta “hedef okuyucu” olarak batılı okuru olarak dikkate almış olacağından, başrolü de Ella Rubinstein’a vermiş. Öyle ya, bizim yerli malı hanımların Rumi’yle, Şems’le, sufilikle ne ilgisi olabilir ki; hem olsa bile Ayşe’nin Fatma’nın aşkından ve sufiliğinden elin gavuruna ne? Ayşeli, Fatmalı bu kitap dışarıda iş yapmaz düşüncesi ile Ella Rubinstein’a başrolü vermesi normal.
Dindar ve entel geçinen bir sürü yazar lafa gelince, İslamcı politikacısı seçime gelince, zavallı başörtülü tesettürlü kadını baş tacı ederler. Ama çoğu, bilinçaltlarında o kadınları çoluk çocuğa bakıp yemek pişiren, suspus oturup lafa karışmaması gereken kenar mahalle müslümanı olarak görür.
Söz konusu din olunca, kendi kafalarındaki din anlayışı gereği, eğitimsizliği, bilgisizliği, ezilmesi normalleştirilmiş kadından, namazın niyazın ve itaatin dışında bir şey beklenmez. Hele iş, islamın derinliklerine, tasavvufun inceliklerine gelince o kadınlara zaten laf düşmez. Ama Elin Ella’sı eline Mesneviyi alıp Konya’ya yola düşerse hepsi hırka giyip sufi kesilirler. Böyle olunca da kitaptaki başrolü , Etertnity parfüm kullanan ,Margaux şarabı içen Boston’lu’ lu Ella Rubinstein almayacakta, Allahın Eyübünde türbe ziyareti yapan tesettürlü Fatma mı alacak..
Zaten Mevlana’yı anlayan veya anlamaya çalışan İngilizler- Amerikalılar da olmasa bizim çoğu yazarın gözünde ne sufiliğin ne de tasavvuf un konu değeri pek yoktur. Allahtan da böyledir. Batı kompleksli yazarların tasavvufu anlatması kadar da korkunç bir şey bir şey yoktur.
Elif Şafak’ın hanım hanımcık, tipik batılı Ella’sı ile, dünya işlerinden elini eteğini kesmiş ama zamparalığı da elden bırakmayan Zahara’sının dünyalarını bir ay içersinde allak bullak eden ilişkileri, yazarın yapmaya çalıştığı üzere, aslında ne bir ilahi aşk romanı, ne de mistik bir yolculuk.
Ella, aslında ne Rumi’den ne Şems’ten, ne de 40 küsur aşk tarifnamesinden etkileniyor. Batılı normlarla yaşantısı standart hale gelmiş, heyecanı ve coşkusu kalmamış Ella Rubinstein’ın aklı fikri, tekdüze ve sıkıcı hayatından çıkmasını sağlayacak mistik Zahara’da.
Aslında Ella Rubinstein’ın hayatını şu veya bu şekilde değiştirmeye ve tekrar renklendirmeye çalışması anlaşılabilir bir tutum ve bu tutumun insani bir yanı olduğu da bir gerçek. Ama o bu kadar hazırken, mistik Zahara, kitabında ,Rumi’den, Şems’ten bahsetmek yerine, herhangi bir konuyu, mesela Ella’nın defalarca seyrettiği Kazablanka filminin hikâyesini anlatsa onu yine etkileyebilirdi. Ama Elif Şafak kararlı. Ella, illa da 40 maddelik aşk tarifini ezberleyecek, soluğu Konya’ da almadan da dersini alamayacak.. “Ama bu iş kolay değil, kolay değil Konya da olup biteni anlamak, kolay değil Rumi ile Şems’in muhabbetlerini çözmek, kolay değil onca havra ayininden sonra kıbleye durmak..” diyorsanız çok yanılıyorsunuz. “Herşeyin bir çaresi var “ diye düşündüğünü sandığım yazar, Ella’nın, eşinden, çoluğundan çocuğundan ayrılması ve mistik aşkına kavuşması için önündeki engelleri birer birer kaldırıyor. Tabi iman gücüyle.

“Ne olmuş ki Konya da” diye sorup, Ella Rubinstein’ın Konya‘da ve konakta olup bitenleri Dallas türü dizilerdeki katakullilere alışkın bir tavırla yaklaşabileceği için anlaması çokta zor olmamıştır diye düşünebiliriz.
“Şems ile Rumi’nin muhabbetlerinde de anlaşılmayacak bir şey yok, ha Boston ha Buhara , ne yani Ella Rubinstein hanımefendi de , Horasan erenlerinin sabır ,Yunus’ un gönül ,İbni Arabi’nin ilim penceresinden bakamaz mı yani..?” deyip o işi de halledebilirisiniz.
Ama ,”ismi Ella Rubinstein olup ta Kurana ,islama, müslümanlığa önyargısı olmaması hiç normal değil” deyip yapay engeller çıkartmaya kalkmayın.. Elif şafak “Nisa süresinin “soft”versiyonu” ile de bu önyargıları anında bertaraf etmiş ve kadını hidayete erdirmiş. Çareler tükenmez.
Bu kitap, biraz da, batılı okur “okusun da büyüsün “ anlatımı ile yazılmış. “Ne yani; batılı sufi olmaz mı, tasavvuftan çakmaz mı ?” diye sorabilirsiniz. Elbette, ne sufiliğin, ne aşkın, batılısı doğulusu olmaz. Ama bu yolun yolcusu olmuş batılı okurlar bu kitapta kullanılan şablonlara, herhalde sinir olup, öğrendilerse “ya sabır” çekmişlerdir.
Ben bu kitabı Dücane Cundioğlu gibi azap çekerek okumadım. Yukarıdaki eleştirilerim dışında hiç sıkılmadan okudum. Tarihte neler oldu, kimler geldi kimler geçti babından, Rumi ile Şems ile hiç tanışıklığı olmayan okurlara da öneririm. Ölmeden önce ölmek, aşk, hasret, keşf, sezgi gibi geleneğin mihenk taşı olmuş nice kavramı, sizin için platonik aşkın sığlıklarının çok ötesindeki derinliklerde ise sizin de eleştirileriniz olacaktır.
Bu kitabı okuyunca yazım tekniği olarak -.”Bilinen son” den başlayıp “bilinmeyen baş”a ilerleyen Gabriel Garcia Marquez- ‘in ‘Kırmızı Pazartesi’ (’Gronica de Una Muerte Anunciada’) sini anımsadım.
Hikayenin özünde ise Reshad Feild (Richard Timothy Feild, 1934) tarafından yazılan The Last Barrier : A Sufi Journey “ Bir sufi yolculuğu” adlı kitapta konu edilen, Londra’dan başlayıp Konya’ya uzanan bir yolculuğun kurgusu ile benzerlikler gördüm. Yanlış anlaşılmasın diye belirteyim. Bu son iki eleştiri ile taklit ve çalıntı iması yapmıyorum. Her yazarın tekniğinde ve kurgusunda, diğer yazarlarınki ile benzerlikler ve özdeşlikler bulunabilir.

Kitabın arkasındaki eleştiri (!) yazıları ise kitabın değerini düşürmekten başka hiçbir işe yaramıyor.
Elif Şafak keşke bu methiyeler yerine Dücane’nin eleştirisini koysa idi. Kitabın değeri daha da artardı.

Hüseyin Topuz

Kitabın arkasındaki eleştiri (!) yazıları ise kitabın değerini düşürmekten başka hiçbir işe yaramıyor.
Elif Şafak keşke bu methiyeler yerine Dücane’nin eleştirisini koysa idi. Kitabın değeri daha da artardı.

Hüseyin Topuz

Mevlana bugün yaşasa herhalde düşüncelerini asırlar öncesindeki kelimeleriyle ve asırlar öncesindeki yaşadıklarıyla anlatmazdı bize. Bugünü yaşar bugünde yaşar. Bugünün diliyle kelimeleriyle olmasa da daha bir bize yakın, çağımıza olaylarımıza yakın anlatırdı kalbimize en doğru ve en iyi şekilde dokunmak için. Dolayısıyla Mevlana’yı bildiği gibi konuşturmamıştır Elif Şafak. Yıllarını bu ulvi insanların Eserlerini hatim ederek geçirmiş olan başarılı yazarımız; Yaşadıkları döneme, adeta bedenlerine bürünmüştür Mevlana ve Şems’in. Asırlar öncesinde yaşamış karakterlerin torunlarının torunu olarak, çoğu kulaktan kulağa geçme bilgilerin (yaşantıları ve olayları kastediyorum) eski kaleme alınmışlıklarına kelimesi kelimesine takılıp kalmak, o eserlerde Bu ulvilerin vermek istedikleri mesajları bir kenara bırakıp anlamamak hatta anlatamamak uğruna olsa dahi , yazmak mı doğrudur, bu bilgileri o zamanlar yapılmak istendiği gibi şimdiki alıcılarına en anlaşılır en naif duygularla ulaştırmak mı doğrudur? Ben AŞK’ı okudum. Ducane bey dahası hissettim. Buradaki 40 kural hayatın kuralıydı! cherie carter-scott- rules of life kitabını okursanız belki daha iyi anlarsınız sadece cinsiyet aşkı sanıp eleştirdiğiniz bu 40 kuralı.

sizin birçok dinî eserin redaksiyon heyetinde yer almanıza rağmen ”Batıni” kelimesinden ve kitapta anlatılan ”AŞK” kelimesinin nelere duyulan aşkı sembolize ettiğinden bihaber olduğunuzu düşünüyorum.
Kitabı anlamadığınızı dahası anlamak yerine tarihi gerçeklere(!’) dayandırdığınız olumsuz eleştirilerinize malzeme bulmak için okuduğunuzu düşünüyorum!
Eleştirilerinizin üslubunu birikiminize(!) hiç yakıştırmadığım gibi sizi kitaptaki kalp gözü kapanmış, hoşgörüsüz sevgisiz o karakterlerden biri gibi hissetmeme neden olduğunuzu üzülerek söylemeliyim Dücane bey. Emeğe duyduğunuz saygı konusundaki kuşkularımıda mazur görün. Çünkü kendini bu kadar yetiştirmiş, bu kitabı çok uzun bir araştırma ve hazmetme sürecinin sonunda kaleme almış, kültürlü, akıllı, Türkçeyi (Yazarın eserlerindeki dil hakimiyeti, edebiyat otoriteleri tarafından tam not almıştır) mükemmel bir şekilde kullanarak eserini okuruna anlatan hatta yaşatan, Türk edebiyatına TAZE BİR SOLUK getiren dünya çapında panellere konuşmacı olarak sürekli çağrılan, orada bizi(TÜRK KADININI) en iyi şekilde temsil eden, ve dünyanın öbür ucundan bile büyük bir okuyucu kitlesine sahip bir yazarı ve bunlara vesile olan eserine, basma kalıp cümlelerden sıyrıldığı, tasavvufu; çoğu kitapta olduğu gibi; donuk, geçmiş zamana ait tanımlarından kurtarıp hayatımızın içinde her günümüzde her nefesimizde olduğunu bize tekrar anlatan hatırlatan, genç okurların hiç elini sürmediği tozlu raflarda bulunan arapça kelimelerle süslü bu eserleri (bir romanda başka hikayelerin yanında kurgulanarak olsa dahi) iştahımızı kabartıp günümüz gençliğini mevlana’ya ve öğretilerine dahada çok yaklaştırabilecek, kadar iyi harmanlayıp yeni bir nefes olarak ruhumuza üfleyen bu esere ve yazarına birazcık haksızlık yaptığınızı düşünmüyor musunuz?

Dücane bey son olarak (hepimizin olduğu gibi) okuduklarımızı anlamak; bilgimiz, görgümüz, hoşgörümüz, gönül gözümüz sınırında olduğundan yaptığınız bu eleştriyi sadece o açıdan haklı buluyorum.

Elif Şafak Aşk kitabını doğru olsa dahi tarihsel gerçeklere ve birikimlerinize dayandırdığınız olumsuz eleştirilerinize malzeme bulmak için okumak yerine
bir sefer de tüm rollerinden sıyrılmış bir okur olarak okumanız dileğiyle!

Saygılarımla..

O sizden bana yansıyan nezaket. Yoksa ne kadar kaba ve kırıcı olduğumu site sakinleri bilir. Bahsettiğiniz konu çok önemli. Ve çok haklısınız. İslam literatürü içinde süzgeçten geçip elenmesi gereken birçok konu var. Buna hadis külliyatları bile dahil edilebilir. Özellikle aklın ve sorgulamanın ön plana çıktığı modern çağda bunların otomatik bir elenmeye tabi tutulacağını görmek de zor değil. Yalnız meselenin bir ucundan tutarken diğer ucunu kaçırmamak gerektiğini düşünüyorum. Çünkü sufiler de her hal ve hareketlerinin Kur’an ve sünnet eksenli olduğunu savunuyorlar. Sözgelimi verdiğiniz örnekteki tesbih konusunda; zeytin çekirdeklerini ipe dizip bununla tesbih çeken bir kadını Hz.Peygamber’in bundan men etmemesini delil olarak gösteriyorlar. Sayı saymayı kolaylaştıran bir alet kullanmanın da dinin özüne aykırı olmadığını düşünüyorlar. Ve tabi ki yaklaşımları böyle şeylere takılmak yerine ibadetin özüne inmek ve detaylar üzerine spot ışıklarını tutup meşgul olmamak gibi bir yol benimsiyorlar. Belki bahsettiğiniz gibi tespih, takke gibi detaylar da önemlidir. Mesela ben şahsen hoperlörle ezan okunmasını, camilere minare yapılmasını, içinin tezyin edilmesini sevmiyorum. Ama çıkış noktam bunların, ibadetin özüne zarar vermesi ve sadeliği, ihlası öldürmesi olarak görmem. Ama mesela birisi çıkıp hoperlör yerine insan sesini tüm gerçekliğiyle duyuracak ve bizi o hoperlörün boğuk pazarcı höykürmesinden kurtaracak bir ses sistemi kursa bunu alkışlarım. Aynı şekilde Hz.Peygamberin cemaati görmek için mescide yerleştirdiği basamakları kemikleştirip minber adı altında küçücük mescidlere bile koymak tuhaf bir şey. Bu anlamda birçok elden geçirilmesi gereken şey var. Velakin bu işi de katı bir “bid’at” avcılığından çok yine öze yönelik perdelerin ortadan kaldırılması operasyonu şeklinde yapılması taraftarıyım.
Celaleddin Rumi Hz.’lerine gelince; onu savunmak benim gibi sümüklülere kalmamış. Prf Mikail Bayram’ı 30 sene sonra kimse hatırlamayacak. Mevlana 800 yıldır insanları din-i Hak’ka çağırıyor, mesajı kıyamete kadar baki kalacak. Var mı şüpheniz?
Selamlar

Konya ilahiyattan Prf Mikail Bayram tezlerinde ve tespitlerinde haklı olamaz mı?(A.U)

Bugün yorumunuzda bunu yazacağınızı biliyormuşum gibi dün akşam adı geçen beyin seneler önce Cevizkabuğu programına tel. ile katılımı ile söylemiş olduklarını uzun uzun bazen de tekrar ederek okumuştum.

Okuduklarımdan anlamış olduğum “30/50 senedir bu konuyla uğraşıp farklı “bilimsel platformlarda“ ortaya koyduğu iddialarını ispatlayacak tek bir veriye daha sahip olmadığı.

Aynen sizin yukarıda yazdığınız gibi bir tavır geliştirmiş olduğu izlenimine kapıldım; düş yaratma! Ortaya koyduğu ithamlar pek yenilir yuttular olmadığı için insan “neden yapıyor?” diye sormaktan kendini alamıyor. Bilim yolu ile gerçek olanı işaret etmek için mi? Yoksa yazdığınız gibi;

1-Bilginin,bireyin elinde seçkin bir aydın tavrıyla,narsizme dönüşebileceğini,bunuda kibiri,guru,kıskançlığı beraberinde getireceğini Alemlerin Rabbinin dahi kendine bir hudut çizmişken insanın kendini bu tip hastalıklı durumdan kurtarması için en ufak bir hudut çizmemesini ;(A.U)

Bunu söyleyebilirim zira yaptığı Mevlana’nın Mesnevisinde yazmış olduklarını vahyedilen Kur’an’ kılavuzluğunda eleştirmiyordu. Bizzat Mevlana’nın kiminle nasıl bir iktidar/amaç ilişkisi kurduğunu ispatlayarak güvenilirliğini sarsmaya çalışıyordu. Irkçı,milliyetçi bir dili vardı.

En baştaki sorunuza cevap:Bence bu durumda olamaz.

O kadar şahane cümleler kurup derin tartışmalar yapıyorsunuz ki benim gibi bu işlere kafası basmayan mühendis bir arkadaşınızın konuya dahli kolay olmuyor, öğrenmek için sorma ihtiyacı hissediyorum, kusura bakmayın. Suret-mana-heykel-allegori tartışmanıza pek dahil olamayacağım. Zaten siz de, çuvaldız hanım da bam telinden yakalamışsınız, gayet güzel sürdürüyorsunuz tartışmayı. Arkanızdan parmağımla dürtme sebebim tartışmanızı bölmek değil, sizi anlamaya çalışıyorum. Anladığım kadarıyla ambarı çalı çırpıdan temizlemek din’i özüne, selefe döndürmektir gayretiniz. Pek âlâ… Gayet yerinde ve takdire şayan bir çaba. Bu konuda kiminle konuşsam İslam’ın özünün kendi yolu olduğunu, kendilerinin selef gibi yaşadıklarını söylüyor. Hiç başka türlüsüne de rastlamadım. İşte bu yüzden somut örnekler üzerinden gitmenin yararlı olduğunu düşünüyorum. Mesela Celaleddin Rumi’nin İslam’a sonradan kattığı ve temizlememiz gereken çer çöp nedir? Veya selef gibi yaşayan ve İslam’a çer çöp katmayan hangi kişiyi kendimize örnek olarak almalıyız? Peygamber demeyin, herkes onun gibi yaşadığı iddiasında… Pratiği olan somut şeylerden ve kişilerden konuşursak daha doğru olur kanaatindeyim. Yoksa öneriniz, pratik olarak İslam’a çer çöp karıştırma potansiyeli olan her akımı çöpe atmak olmasa gerek. Bu pek liberal bir yaklaşım olmazdı.
Selamlar

Çok doğru şeyler söylemişsiniz. Ama heykelini çıkartamadım, bir yere oturtamadım. Bir örnek verebilir misiniz, sofiyyenin vahye dayanmayan şahsi tasavvufi yorumlarına?
Ayrıca acaba vahyi “akıl” anlamında kullanıyor olabilir misiniz?

Şemsi tebrizi Kimya hatun ile muhabbetinde Mevlanayı şaşırttan “Aslında benim yanımda gördüğün Kimya hatun değil,çok sevdiğim insan kılığına giren Tanrıydı”

Kitapta böyle bir şey geçiyor da ben mi kaçırdım?

Artık her sorun çözülmüş,her kelime ve aşkın/transandantal konumda,her olay “Batıni”
haller nazariyesindetest edilmiş,ve sizin anlamlandırdığınız ve Allaha doğrulattığınız kendi kuruntularınız olarak hesap gününü beklersiniz.

Bu Cündioğlu savunması mı, batıniyye eleştirisi mi? Hululiyeden bahseden kim? Sonra bu tehdit kime yönelik? Elif Şafak’a mı, Enver Gülşen’e mi, hayali kişilere mi?