Hoş Geldin Ey Şehr-i Ramazan

Bildiğim bütün çılgınlık ve dahilik sınırlarını çoktan aşmış doktoruma bir zamanlar hafızam çok acayip, eskiden olanları en ince ayrıntısına kadar hatırlıyorum oysa yeni şeyleri bir türlü aklımda tutamıyorum diye şikayetlenmiştim. Beklediğim sana verdiğim B12 haplarını kullandın mı türünden esaslı bir azar iken doktorum hiç istifini bozmadan
 
            -Çünkü sürekli geçmişte yaşıyorsun, bazı insanlar ise hep hayal kurar. Doğrusu bu günü yaşamaktır, bugünü yaşa deyince suratıma dik dik bakan bu adamın her zaman doğruyu bildiğine olan kesin inancı sebebiyle bozulup, biraz da kızarak
 
            -Yok canım geçmişin ne artısı vardı ki geçmişte yaşayayım diye cevabı yapıştırmıştım.
 
            Bir de çıkmadan evvel
 
            -Seni severim, cehennemde yanmanı istemem; hemen Arapça öğren sözlerini de duyunca
her defasında 3-5 saat beklememe rağmen beni buraya getiren sevdiklerime, güvendiklerime sonuna kadar güvenmek ve vazgeçememek huyuma sövüp sayarak çıkmıştım muayenehanesinden.
 
            Tespihlerin digital sayaçlara, güzelim sarı cami ışıklarının soluk florasanlara, camilerin garip, geometrik, yeşil boyalı, altı çarşılı yapılara, mütevazi iftar sofralarının lüks otel davetlerine, mahyaların toplumsal mesaj veren iletişim araçlarına dönüştüğü şu günlerde, gelen Ramazanla birlikte en fazla yapacağımız bir gün rastgele bir lokantaya girip şef garsonun “İstanbul için iftar vakti, afiyet olsun!” komutuyla beraber okkalı kazık eşliğinde tıklım tıkış bir iftar merasimi iken doktoruma ne kadar da haksız cevap verdiğimi düşünmeye başladım.
           
            Bugün beni saran hüzün yaşadığım değil sadece ucundan kenarından görebildiğim ama yaşayamadığım bir Ramazan rüyasının burukluğudur. Ailemizin bir tarafı yaşadığı göçle beraber çocuklarının ısrarıyla atılan babaannemin çarşafı gibi kendisine doğuyu ve doğulu olduğunu hatırlatan ne varsa silerken öbür tarafının da hikayesi Peyami Safa’nın Fatih Harbiye romanını andırır bir şekilde 2. Dünya Savaşı’nın yokluk yıllarında Çengelköy konaklarından Çarşamba’daki ahşap küçücük eve geçişle birlikte, hep yaşadığı eski refaha kavuşmanın özlemini çeken gençlerinin, kafayı balolara, lame ayakkabılara, siyah beyaz filmlerden tanıdığımız zamanın twist, charliston gibi ‘modern’ danslarına, Shirley Temple saç modellerine, Şişli’de bir apartman şarkılarına takmış çocuklarının hikayesidir.
 
            Yarım kalmış özlemleri cebinde İstanbul’dan çıkıp giden annemle babam birkaç senede bir İstanbul’a geldikçe bazen yaza gelen sıcak üç aylar ve ramazan günlerini az da olsa gözleme fırsatım olurdu.
 
            Balkonda sabırla ve azıcık Türkçesiyle
 
            -Aallah bin şükür diyerek iftar saatini bekleyen beyaz başörtülü babaannem ve uzun zaman önce rahmetli olan büyük halam dışında bizden kimse oruç tutmasa da Kandil akşamları ve iftar saatleri tavuğun budu senin, göğsü benim diye barbar bağırarak zevkle kavga eden kuzen gürültüleri arasında oldukça neşeli ve şaşaalı yaşanırdı. Benimse en büyük zevkim iftar sonrasında benden önce ve sonra gelen tüm torunların yaptığı gibi kıl seccade üzerinde namaz kılan babaanneme sinsice yaklaşıp önce taklit ederek sonra da sırtına çıkarak nedense hiç kızmadığı eziyet oyunumu oynamaktı. O küçücük arka balkonda Kur’an dinlenerek beklenen iftar saati, parçalanana kadar üzerinden çıkarmadığı beyaz hac kıyafetleri içerisindeki babaannemin buruşuk elleriyle çektiği tespih şıkırtısına karışır, burnuma ise kullandığı bıtım sabununun kokusu gelirdi. Pek de anlamadığım bu oruç olayını şaşkın bir şekilde izler iki de bir çok acıktın mı babaanne çok susadın mı diye kadıncağızı soru yağmuruna tutardım. Top patladığında Fatih camiinden gelen ezan sesi ise sanki şimdiki alelacele ezanlara hiç benzemeyen bir güzellik taşırdı. Babaannem çok acıkır mıydı bilmem ama o zamanlar aslında çok iştahsız bir çocuk olan ben balkonda geçen uzun bekleyişin sıkıntısından mı yoksa Siirt yemeklerini senede bir görmenin hasretinden mi bilinmez sanki üç gün oruç tutmuş gibi gözü kara bir hırsla babaannemin yaptığı nefis kitellere saldırırdım.
           
             En güzeli ise bayram sabahları idi şüphesiz. Hala bile akıl sır erdiremediğim bir şekilde 70 metrekarelik bu eve sığışan inanılmaz kalabalık sülale sağda solda saflaşmış ve birbirlerini çekiştiren kıskanç gelinlerin becerikli çabukluklarıyla ikramlara boğulurken biz çocuklar elimize sıkıştırılan bozuk paraların ve mendillerin sevincini yaşardık. Ver elini Fatih’in arnavut kaldırımlı dar sokakları, maytap, kız kaçıran ve yıldız eğlenceleri. Öğleden sonra biraz daha büyük kuzenlerin eşliğinde Vatan caddesinde şimdi Migros ve Burgerking olan alandaki lunaparka gider alışveriş merkezlerinin sinir bozucu oyuncaklarına hiç benzemeyen bu ışıl ışıl yerden, yapacak pek çok şey varken büyüklerin zoruyla bütün paraları çarpışan otolara yatırmanın hayal kırıklığı içerisinde dudaklarımız uzamış ve ağlamaklı eve dönerdik.
 
            Sonraki yıllarda bir daha ramazanlarda İstanbul’a gelme imkanım olmadı. Ramazan ise benim için annemin anlattığı çocukluk yıllarında ikinci dünya savaşının kıtlık ortamına rağmen mahallenin yaşlı dullarının eve toplanıp dedemin getirdiği asker tayınlarıyla iftar edildiği, şeker yerine kuru üzüm yiyerek çay içildiği, kek olarak ince bir dilim mısır ekmeği ikram edildiği, asla boş olmadığı iddia edilen mazi sofralarıydı. Bir de ramazan içinde babamın içtiği sigara ve ülserinin etkisiyle çok zorlanarak tuttuğu benim de her iftarda mutlaka kusarak eşlik ettiğim birkaç gün. Çoğu zaman itiraf etmesem de o kıtlık içinde bunca gönlü geniş resmedilen dedeme ve anneanneme dair hikayelerin palavra olduğunu düşünürdüm. Bizim evde ise top genelde kaliteli bir aile kavgası ile patlardı.
   
             Bayramlar, belki hiçbir şekilde yanına yaklaşamadığım akraba sıcaklığının ve maneviyat duygusunun etkisiyle kendim gibi birkaç kafadar arkadaş ile beraber en eski kotlarımızı çekip bunalım yaparak geçirdiğimiz protesto günlerine dönüştü zamanla. Yeni kıyafetlerini giyerek akraba ziyaretlerine giden cici çocuklar haset dolu gözlerimizle dikkatle izlenir önümüzdeki günlerde alaylarımızdan ve dilimizden nasibini alırdı.
               …
             Şimdi Ramazanın geldiğini duyan  küçük kızım yarım saatte bir sahura kaldırmamı hatırlatıyor. Hergün yalvar yakar oruç açtırıyoruz gün ortasında küçük cadıya. “Dün saat 14.00 te açmıştım bugün 16.00 da açmışım. Vay bee tam 16 saat oruç tutmuşum demek ki. Bugün iyi Müslüman oldum ben, senden bile iyi Müslüman oldum ağbi. Sen çok kötüsün birisin ama koca kafalı” diye diye ağabeyisini bağırtıp duruyor düzenli aralıklarla. Her akşam beni Ramazan gezmesine götürün yarın diye sözler almaya çalışıyor tüm cilveli hallerini takınarak ağzımızdan. Hani oyuncaklı yerler var ya oralara…
 
            Beyaz başörtülü, bıtım sabunu kokulu babaanneler, sokaklarında maytap patlattığımız Arnavut kaldırımları, hangi oyuncağa bineceğiz diye çekişip durduğumuz lunapark alanları, illaki Karagöz Hacivat gösterileri ile başlayan siyah beyaz televizyonlar kalmasa da artık hayatımızda,
 
 çocukların içerisinde Ramazan’a dair o neşe varoldukça,
 
“biliyor musun abla Fatih’teki iftar çadırına gidiyorum kızımla her gece, dün akşam dondurma bile vermişlerdi, çok güzeldi, Allah razı olsun bu insanlardan Ramazan’ı çok seviyorum” diye dua eden dilleriyle 11 ay boyunca görmediklerimiz daha bir görünür oldukça gözlerimize,  
 
bir gece yarısı televizyon kanallarını dolaştığınızda  müptezel yaşamlar arası bir Hüsrev Hatemi lezzetini sunmuşsa hayat, gün boyu özlemini çektiğiniz demli çayınızın yanında,
 
kaçacak bir Sultan Ahmetiniz varsa, hele bir de tarihin derinliklerinden kopup gelmiş kitap kokularıyla çalmışsa sizi Burger Kingli, önce bindirim sonra indirimli alışveriş tapınaklarından,
 
İftar sofranızda çorbanızı kaşıklarken Gazze’den canlı yayına geçilmişse, hala ve hala sürüyorsa hayat ellerinde ramazan fenerleri ile gülümseyen yüzlü insanların diyarlarında taş kalpli bir dünyanın ablukasına inat,
 
 bir şeyler takılabiliyorsa çorbamızı yudumlarken boğazlarımıza,
 
Ve hala utandırabiliyorsa bizleri C.tesi annelerinin Ramazan ayında bile aralıksız süren yüzlerce haftalık nöbetleri, 
 
Bu ülke taş atan çocukların ülkesi olmasın diye çırpınan insanlar varsa eğer, ya sev ya terk et diyen savaş tacirlerine sen yoksan ben de yokum diyebiliyorsak her gün biraz daha cesurca,
 
 yani insansak, yani insana dair bir şeyler kalmışsa içimizde,
 
varsın yıksınlar onlar çocukluğumuzun bayram yerlerini. Külünden yaratır yine de terk etmez bizi Ramazan.
 
Onbir Ayın Sultan’ı Hoş Geldin mahyaları yanar gönlümüzün bahçelerinde.

Share on Facebook

2 [?]