hayatta basimiza gelenleri yönetemeyiz ama o seylerden ne yaptigimiz bize baglidir. açayim.

çocuklara özgüven verme konusunda temkinden yanayim. Onlara hata yapma hakki vermeli. Bir de her çocugun tabiati farklidir. Mesela babanizin yöntemi bir baskasi için çok iyi yürüyebilirdi. Ama siz bu korkunuzu nasil asacaksiniz? bir sorun olan bu korkudan acaba faydali bir eser üretebilecek misiniz?

hayatta basimiza gelenleri yönetemeyiz ama o seylerden ne yaptigimiz bize baglidir. Özgür oldugumuz nokta budur. Tecavüze ugrayan bir kadin intihar eder, bir digeri izdiraplarini anlatan roman yazar, romani aci çeken kadinlara sifa olur, sevaba girer, bir de nobel ödülü alir, hem dünyasini hem de ahiretini kurtarmis olur :))

21ci yüzyılda ahlâkı bize kim öğretebilir ?

Bir insanı eğitim yoluyla “ahlâklı” yapmak mümkün mü? En azından vicdanının sesini duymaya ve komutandan, patrondan önce vicdana uymaya hazır hale getirebilir miyiz çocukları? Belki de millî eğitim isimli çamaşırhanelerde beyinleri yıkamasak, onlara kulaklarını tıkamayı öğretmesek zaten duymaları gereken sesi duyacaklar…

-Kesinlikle katiliyorum. Tespitler harika.

Özgürlük ve ahlâk SADECE bireysel midir?

6 yaşındaki kızım oldukça yüksek bir kaydıraktan kayacak cesareti kendinde bulamadığı için ağlıyordu :

-Evlâdım üzülme, salıncaklara git.

-Ama benden küçükler bile yapıyor, ben yapamıyorum.

-Canın istemiyorsa mecbur değilsin.

-Canım istemiyor ama ben istiyorum!

-Simdi bu durumda kiziniza adim adim “soyle yap, boyle yap” diye kayincaktan nasil kayilacagini gostermeniz gerektigini mi dusunuyorsunuz; yoksa “kizim korkma, dene, yalniz basina da kayabilirsin” mi diyorsunuz? Hangi yaklasim sizce daha dogru? Ben 2.’sinin daha dogru olduguna inaniyorum. Ancak babam bu 2. yaklasimin asirisiydi. Yuzmeyi ogrenmem icin beni dalgali denizin derinliklerinde aglata aglata denize atmisti, korkup kactigim icin yakalayip kafami zorla suya sokmustu. O gunden beri su gorunce korkuyorum. Bu kadari da fazla ama acaba batili anne-babalar gibi cocuklari bilhassa 18 yasindan itibaren serbest birakip, onlara kendi baslarina dogruyu bulmalarini mi telkin etmek gerekiyor sizce? Tamam, bu sekilde alkol, uyusturucu, fuhus vb. kotu aliskanliklar edinenler de var ancak bunun yaninda kisiligi gelisen, olgunlasan, cesaret ve ozguven kazanan, hayatta basarili olan gencler de var. ABD’de 18-20 yaslarinda bir cok kisi bizde 25-30 yasinda insanlarin alamayacagi inisiyatifler aliyor, bir ev gecindirme sorumlulugunu ustlenebiliyor, kimsenin icazeti olmadan mortgage’a giriyor, ev aliyor, araba kullaniyor, isinde yoneticilik kademesine gelebiliyor… 25 yasina geldiginde bizim 25 yasindaki gencimizin yapmaktan korktugu bir cok seyi rahatlikla yapabilecek olgunluga ve tecrubeye ulasiyor. Anne-Baba olana kadar iyice pisiyor, kendi ayaklarinin uzerinde durmayi ogreniyor. Ama bizde malesef bir cok kiz-erkek (bilhassa kiz) annesinin dizinin dibinden ayrilip sadece ailelerinin direktifleri, ogutleriyle anne-baba oluyor, bu aldiklari ogutlerin disinda bir durumla karsi karsiya kaldiklarinda da bocaliyorlar, saga sola akil danisip duruyorlar, ancak bir sonuca varamiyorlar. Cunku her cocugun, her insanin kendine has ozellikleri var, her ogut her cocukta ayni tepkiyi vermiyor. Ayni aile icinde bile cok farkli karakterlerde cocuklar yetisebiliyor. Bu durumda ailelerin cocuklarinin zihinsel gelisimi, egitimi icin gerekli olanaklari saglayip, ona gerekli ozguveni verip, 18 yasinda kendi hayatiyla ilgili kararlari kendisi alabilecek kapasiteye getirmesi gerekiyor diye dusunuyorum.

yukarıda kullandığınız bilginin doğru olduğundan emin misiniz..?

“ahlak toplumlara göre değişir.” demissiniz. Kanaatimce iki farkli kavram var. Birincisi ahlâk, ikincisi büyük harfle yazilmak üzere Ahlâk.

açayim, ingilte’de bir trafik kazasi sonucu bir adam öldürdünüz diyelim. Mahkemede “hakim bey, yabancisiyim ben buralarin, benim ülkemde trafik ters yönden isler” diyebilirsiniz. Hakim cezanizi hafifletebilir. Zira trafigin soldan ya da sagdan islemesi için MUTLAK bir kural yoktur. Her iki durumda da kurulmus bir düzen tahayyül edebilirsiniz.

Ama bir adami parasini çalmak için öldürmüs bir katil “hakim bey, benim ülkemde herkes birbirini özgürce öldürebilir” diyemez. Hakim bu adamin ülkesine gitmeden yalan söyledigine hükmedebilir. çünkü insan hakkinin “özgürce” çigendigi bir düzen düsünemezsiniz.

Bakiniz bugün çogu hukuk devletlerinden olusan bati’da belli bir iç düzen var. Ama ayni devletler dünyadaki silahlarin önemli bir kismini üretiyor, satiyor. çevre kirliligi de ine bu “hukuk” devletlerinin ürünü.

Özetle “herkes farkli bir ahlak sahibi” dedigimiz liberal düzen bizi bugünkü kaotik dünyada yasatiyor.

Bugün için Mutlak Ahlâk’i göremiyoruz diye “böyle bir sey yoktur ve olamaz” diyemeyiz.

Bu tür bir akil yürütme ile ne uçak yapilabilirdi ne demokrasi icad edilebilirdi :)

insanlik tevazu ile kendi beceriksizligini kabul etmeli, geçmisteki hatalari görmeli diye düsünüyorum.

Bu kutuplaşmacı tartışmacılığı, ahlak, bekaret, din, resmi ideoloji gibi çoğu tartışmalarda görmek sıradan. Yazıda özellikle “Katı ahlâkçı” düşünce yapısı ile “Katı özgürlükçü” tezin eleştirilmesi hoşuma gitti.
Bir de “bireysel özgürlüğün”, insanın kendi kendisine köleleşmesi olduğu tespiti…

Kulağa her hoş gelen kavram aslında o kadar da hoş olmayabilir. İnsanlık bunu öğrendiği ve sizin “erdem” dediğiniz doğru ve hikmetli bilgi ile yaşadığında belki daha güzel bir dünyamız olur.

Benim bu düşünceme göre, İnsanlık sürekli bir ilerleme peşindedir yani bu doğasında vardır. Eğer yapacağınız bir eylem insanlığın ilerlemesine katkı sunacaksa bu ahlaklı bir eylemdir diğerleri ise ahlaksız eylemlerdir.
Örneğin sizin yemek yemeniz daha fazla çalışmanıza bu daha fazla üretime neden olur insanlık gelişir. Aç bir insana yardım ederseniz aynı şekilde.
Hırsızlık yaparsanız topluma zarar gelişmeye zarar verirsiniz…
Ama ben yine şuna da inanıyorum toplumları bireysel ele almak yanılgılara neden olabilir. Çünkü bir insanın nasıl yetiştiğini incelemek gerçekten zor ve uğraştırıcı bir iştir. Bunu yerine kendisine öğretilenden daha fazlasını öğrenemeyeceği insan yerine toplumu incelersek daha doğru sonuçlara varcağımızı düşünüyorum.
Tabiki ahlakı korumak adına yasaklar koymak yanlıştır. Ama toplumsal incelemeler(marksizm) göstermiştir ki Ahlak din kültür toplumun temeli değil üst yapısıdır. Toplumların temeli üretim ilişkileri ve ekonomik ilişkilerdir.
Doğal olarak insanların ahlaki çöküşünün temelini incelemek istersek kesinlikle bakmamız gereken ekonomik ilişkilerdir.
Kapitalist toplumda bu tarz ahlaksızlıkların olması elbetteki doğaldır.
Yasaklarla bu tür ahlaksızlıkların üstesinden gelinmez. Lakin yasaklar daha da kötüleştirir yazar örnek vermiş .
Kişsel vicdan da bunun çözümü değildir. Çoğu insan dine gerçekten inansa bile allah korkusuna rağmen en büyük suçları işler. Çünkü insan yaşamı için gerekli bazı şeylere ihtiyaç duyar ve bu ahlak dediğimiz kavramı bazen anlamsızlaştırır.
Konulması gerekn bir yasak varsa ekonomiye konulacak olandır. Bu hiç bir topluma zarar vermez, sadece bazı insanların daha rahat yaşam yada daha rahat keyfine geçit vermez.
Burda çok şey yazılır ama canım sıkılıyor. Kısacası tek çözüm sosyalizm dir.