doğrusu sanat konusunda keskinlik gerekli birşey diye düşünüyorum. öteki türlüsü sanatta oburluk olur ki, belirli bir süre sonra seçme kabiliyetini kaybedip sadece verilenle yetinen oburlara döner insan;tad alma duygusunu yitirir.

işte bu yüzden önümde binlerce seçenek varken seçmek eyleminin hayati bir durum arzettiğini düşünüyorum. sinemada da edebiyatta da seçmenin böyle bir işlevi olduğunu düşünüyorum. seçmek, aynı zamanda oburluktan kurtulup gitgide “iyiye”doğru hareket etmek demektir. seçmek, size sunulan, edebiyat, sinema vesaire dergilerinde (ki çoğunun eser önerisi vasat düzeyin çok üstünde değildir bana göre) önünüze sunulan ve “almanız gerekir” diye zorlandığınız “kültür endüstrisi piyasasından” kurtuluş demektir. doğrusu bir “sanatçının (ki elif şafak’ın artık sanatçı diye değerlendirilebileceğini sanmıyorum)” piyasa ile kurduğu ilişki çift taraflıdır. bir süre piyasayı eserinin okunması, izlenmesi vesaire için kullanır. bir süre sonra bir bakmış ki artık eserleri piyasanın istediği gibi olmuş. alın size son otobiyografisi…yüz sayfa bile dayanamadım…

evet keskinim çünkü şimdiye kadar çok fazla abur cubur yedim suzan hanım. o abur cuburlar artık bende mide bulantısı yaratıyor. bir festivalde 30 film seyredip 2 tane bile iyi film görememek artık benim midemi bulandırıyor. koskoca edebiyat dünyasında 100 yılda bir karamazov kardeşler okuyamamak benim midemi bulandırıyor. londra film festivali’nin başkanı bir kadın bir iki yıl önce “senede festival dolayısıyla 1000′e yakın film izliyorum, maalesef yıllardır bir tane ’stalker’bulamadım” demişti. ben de çok okuyor, çok film izliyorum; ama bir tane stalker, bir tane karamazov kardşeler göremiyorum. evet oburluktan midem şişti artık gaz yapan yiyecekler yerine, sağlıklı beslenmek istiyorum, ondan keskinliğim…sağlıcakla…

“Ben hiçbir yaqzarı yayın evi politikaları yüzünden eleştirmem. Eco dahi sırf bu yüzden eserine (Gülün Adı) istediği ismi verememiştir. (Melkli Adso)Benim için önemli olan metindir hatta yazarın kendisini dahi es geçerim, neye inanırsa iinansın hatta inanmasın. Sanat bana göre eserdir.”

demişsiniz. tabii ki bu sizin seçiminizdir; ancak benim duruşum farklı. yayınevi politikalarını çoğunlukla yazarlar belirlerler. elif şafak romanını 20 tl’ye satan doğan yayıncılık’la anlaşmak zorunda değildi bence. ama tabii herkesin yazdığı bir tek şeyden karun gibi zengin olmak işine gelir. sanatın eser mi, yazar mı olduğu uzun bir tartışma. ben ikisinin arasında duruyorum. ilkelerine bir kez dahi ihanet eden sanatçının hayata bir daha lekesiz bir duruş gösteremeyeceğini söyleyen tarkovsky ile aynı şekilde düşünüyorum. bir kitaptan sadece bir baskıdan 2 milyon tl gibi bir rakam bekleyen bir yazardan artık bir yazar olarak değil tüccar olarak bahsetmek gerekli bence. hele ki bu yazar mevlana ve şems gibi para ve pulla ilgisi olmayan iki büyük gönül ehlini anlatıyorsa! ha elif şafak’ta yetenek var, her türlü romanı oradan buradan kotarabilir deniyorsa ona da eyvallah, ama ben almayayım. ben eserin ilk önce “sahibini” önemserim. vicdanı, duruşu ne durumda diye..yoksa etrafta seçmem gereken milyon eserden bir eseri seçmemin çok fazla bir yolu kalmıyor. eserlerini beğendiğim çok yazarı bu tavırları yüzünden bir daha elime almamacasına bıraktığım vakidir.

dediğim gibi sanat eser midir, sanatçı mıdır yoksa ikisinin ayrılmaz bir bileşkesi midir bu tartışmalıdır. bu aynı zamanda eleştiri kuramları için de kendi aralarında bir tartışmadır buna girmek niyetinde değilim. ama en azından benim için elif şafak’ın - artık - okunmamasını gerektiren çok done var…

Bahsettiğiniz gibi kapitalizm edebiyatı da sarmış durumda. Artık kitapları da marketten alır olduk mesela. Ne çok satılırsa ona itibar ediyoruz. Bu arada reklamı yapılmamış şahseserler de kıymeti bilinmeden az bir okuyucu takipçisi tarafından okunup gizli kalıyor. Reklam yoksa satış yok; reklam varsa çok satış kaygısı var. Yani tam bir kısır döngüye girdi; edebiyat da kapitalizme teslim-i silah etti, ruhuna el-fatiha.

Ben de tam Kutlu’nun Huzursuz Bacak’ını alıp okuyacaktım. Kanıma girdiniz şimdi Aşk’ı okuyacağız mecbur !. Bari okuduysanız Aşk’ı sizden alayım da; Huzursuz Bacak’a verecek para kalsın cepte

mesela, belki çoğu insan için çok önemli olmayabilir ama benim için bir sanat eserinin (roman, şiir, film, tiyatro vesaire) sunuluş biçiminin en az o eserin kendisi kadar önemli olduğunu düşünüyorum. kapitalizmin pazarlama yöntemlerinin tümünü hoyratça kullanan bir kampanyanın sonucunda o eserin kendisinin ve yazarının o kampanyanın esiri olduğunu düşünürüm. yani pazarlamayı eserin tanıtımı için kullanmak niyetiyle hareket ederken bir süre sonra o pazara hitap eden eserler yoluna giriliyor. elif şafak’ın da hülya avşar’ın programından tutun da bir çok başka yere kadar hülyalı bakışlarla eserini “pazarlama” yoluna gitmesi (eserin fiyatı ve bir yazarın bu kadar kazançla artık yazar olamayacağı bir yana) bana açıkçası çok itici geliyor. bu tür bir pzarlamayıı benim çok sevdiğim yazarlar dahi yapsa herhalde onları en sert şekilde eleştirir ve bir daha kitaplarını almazdım gibi geliyor. evimde binlerce kitap var. bir tanesi dahi korsan değil. ama açık söylüyorum elif şafak’ın aşk romanını satın alacak olsam dahi (ki küçük bir ihtimal) gidip korsanını alacağım!

Tabi okumadan bir şey söylemek yanlış belki ama o pembe kapağıyla, fahiş fiyatıyla ve sevgililer gününün arefesinde çıkmış olmasıyla ve özellikle son zamanlarda Mevlana ile ilgili ne yazsan satıyor olmasıyla ilişkili kaygılarım var. Bakalım kitabı okuyunca fikrim değişecek mi?
Belki kitapla ilgili fikirlerinizi ayrı bir yazıyla sitede yayınlarsanız iyi olabilir.

Elif Şafak’ın Aşk’ını okumak istiyorum ama bir türlü elim gitmiyor. Bana biraz Mevlana üzerinden ticaret yapılmış gibi geliyor. Su-i zan mıdır hissim? Kitabın arka kapağında “İlk kelimesi: Bişrev’dir” gördüğümde hevesim bütün bütün kaçtı. Redaksiyon hatası mıdır, böyle büyük bir yanlış kapakta yapılır mı? Böyle temel bir yanlışı yapan bir yazarın Mevlana’yı anlatması doğru mudur?

Henüz okumadığımdan,kitaba dair bir fikrim yok.
Aslında yazarına dair de söyleyeceğim pek bir şeyim yok.Hayatın hay huyu içinde kaybolup giden pek çok şey gibi,yanıbaşımızda olanı da kaçırıp gidiyoruz.

Bir dönem klasik sol dediğimiz turunçlu kırmızılı kitaplardan ibaret bilirdim okumayı,kitapları,yaşamı anlama ve anlandırmayı…Şaşmaz bir kesinlikle inanırdım bu bilgi(!)dünyasının bana verdiklerine…Yutardım adeta.Ve hep bunun üzerinden gerçekleştirirdim kendimi.İdeallerim,doğrularım,adelet ve eşitlik taleplerim…hep bu algı dünyası üzerine kuruluydu.İnanır mısınız “neden insanlığın geri kalanı da benimle aynı duyu ve algıyı paylaşmıyor?”diye hayıflandığım zamanlar olurdu.Sanki bütün doğrular,insanlığın yararına olduğunu düşündüğüm erdem ve davranışlar tekelimdeymiş gibi bakardım dünyaya.

Lafı fazla uzatmadan diyeceğim o ki,ne zaman bir yazınızı okusam kendimi geçmişimle hesaplaşmak,kendimi yeniden sorgulama ihtiyacı duyuyorum.Aslında belki de buna sorgulama demek pek doğru değil.Belki de hayatın merkezinde sadece kendimizin olmadığına dair bazı ipuçları doğuyor ve biz bunu farkediyoruz…Varlığımızın amacı,içsel yolculuğumuz,ideallerimiz,yani insana dair ne varsa…biz istesek de istemesek de gelip bilincimizin bir yerine yerleşiveriyor.Kaçsak da kurtalamayacağımız birer uyarı,bir hatırlatma belki.Çareyi unutmada ve kaçışta buldukça bizi bir gölge gibi takip eden,ruhumuzu meşgul eden bir şey var.Ve bu,hayatın henüz keşfedmediğimiz derin manasından başka bir şey değil.
Sanırım hikaye kitabımızda sözünü ettiğim ipuçlarından fazlasıyla var ve okumaya değer diye düşünüyorum.İnşallah okumak nasip olur.

Değerli katkı ve emekleriniz için teşekkür ediyor sevgi,saygı ve hürmetlerimi iletiyorum.

bu arada dün festivalde takeshi kitano’nun “akhilleus ve kaplumbağa” filmini seyrettim. sanat ve sanatçının neliği üzerine müthiş bir filmdi. tam takeshi kitanoluk bir film. maalesef festivalde seyredebildiğim sınırlı film içinde tek iyi olan film de bu filmdi…festivalin son günü son film olarak izledik de bereket “neden bu festivale gittim ki şimdi” pişmanlığından kurtulduk:)