*epistemolojinin evreni, genel manada insan iç alemidir. Batı insanının (filozoflar dahil) psikolojik evreni ise “psikanalitik” ile malul ve mahduttur. İnsanın psikolojik haritası doğru çıkarılamadığında ve bu haritanın yönleri ve hareketleri doğru tespit edilemediğinde epistemoloji, kendini dahi izah edemeyen bir muamma olarak kalacaktır.

“İlim maluma tabidir” ölçüsü, “eşya ne ise odur” tespitinin devamında bir mana ifade eder. Ne var ki, malum (eşya) ile ilim (bilgi) arasında psikolojik evren vardır ki, bu evrende cereyan eden sınırsız sayıdaki vaka, bilginin eşyaya tabi olmasına manidir. Dolayısıyla epistemoloji, psikolojik evrendeki sayısız vehmi kutsamak mecburiyetinde kalmıştır. Psikolojik evrende malul hale gelen bilgi ile eşyanın “kendi haline” olduğu gibi ulaşmak kabil olmadığı için de zaten ontoloji yoktur. Ontoloji olmadığında “eşyanın kendi hali” görünemeyeceği için daire başa döner ve epistemeoloji kurulamaz.

*Batının tanrı ile münasebetinin zıvanadan çıkmasının sebebi, “malum ilme tabidir” mertebesindeki tecellilerin gölgelerine rast gelmiş olmasıdır. Pozitivizmdeki küçük akıl hamlesinin (batının en büyük hamlesidir bu) neticesi olarak bilim ve teknolojideki gelişmelerle, küçük eşya terkipleri inşa edebilme maharetine kavuşmuştur. Küçük eşya terkipleri inşa edebildiğini görünce (eşyanın bilgiye tabi olduğuna dair tecellinin gölgesinin gölgesi) aklı ile ulaştığı noktada aklını kaybetti. Aklını kaybettiğini anlamak için akıl lazım ya… Aklını kaybedende de o yok ya… İşte tam bu noktada birşeylerin öldüğü (yokolduğu) doğru da… Aklın sarhoşluğu, tanrının öldüğü vehmini üretti. Evet, bu insanın ölümüydü.

*Her varlık kendi gerçekliği içinde mevcudiyetini devam ettirebilir. Kendi gerçekliğinden çıktığında, meydana gelen varlık artık kendisi değildir. Öyleyse kendisi ölmüştür veya yok olmuştur. Eşyanın bilgiye tabi olduğuna dair büyük hakikatin küçük tecellilerine şahit olan felsefe, tanrıyı öldürüp kendini (insanı) onun yerine ikame edebileceğini zannetti. Bu mümkün olsa bile yani (MUHAL-FARZ)insan tanrı olabilse dahi, insan olmaktan çıkacaktı. Kendi olmaktan çıktığında ölmüş olacaktı. Bu kadarını dahi akledemedi. PARADOKSA BAK… Al sana akıl oyunları…