Evvela bir bilim alanı olmasından hareketle “tarih”in geçmiş ile günümüz koşullarının yüzeysel bir kıyaslamadan kurtarılması gerekir diye düşünüyorum.Doğru veya yanlış,beğenir ya da beğenmeyiz,geçmişte yaşananlar tarihte kalmıştır ve bizim için ifade ettiği tek şey günümüze ve geleceğimize tutacağı ışıkt olmalıdır.Varsa bundan çıkaracağımız dersler olacaksa ne mutlu bize.

Ancak,bizler maalesef tarihi sadece bir polemiğe dönüştürmekle sınırlıyoruz kendimizi.Doğruyu bulmak adına kötü olana başka bir kötü örnek göstererek bazı çıkarımlara varmaya çalışıyoruz.Siz şunu şunu yaptınız,bunu siz başlattınız şeklinde uzayıp giden tuhaf savunmalara enerjimizi harcıyoruz.Mesala ilginçtir,bugün yönetilmekte olduğumuz modeli yüceltmeye çalışırken,bunu geçmişin hatalarını sıralamakla kanıtlıyoruz.Ya da doğrularımıza Osmanlı dünemi örtüşüyorsa bugüne dair kötü argümanları öne sürerek doğrumuzu aklamaya çalışıyoruz.

Peki bu sağlıklı bir sonuca ulaştırabilir mi bizi?Günümüzün ahlaki ve moral değerlerin gittikçe yozlaşmaya yüz tuttuğunu ima etmek Osmanlı dünemine ait ahlaki değerleri meşru ve kabuledilebilir kılabilir mi?Dolayısıyla inanç,ideoloji ya da aidiyetlerden doğan bir zıtlaşma içine hapsolarak tartışıyoruz.

Sonuç olarak elbette Osmanlı dünemini o günün koşulları içinde değerlendirmeliyiz.Cumhuriyet döneminde her şey dört dörtlük ve kusursuzmuş gibi olan biteni Osmanlıyı kötüleyerek perdelemek bana çok da mantıklı gelmiyor.Ki yazı bana göre bu anlayışın etkisinde kalınarak kaleme alınmış izlenimi yaratıyor.Fakat kabul etmek gerekir ki günümüzde yaşamakta olduğumuz ahlaki çöküntü,yozlaşmış değerler,etnik ve dinsel çatışmaları ve daha pek çok sorunu ortaya sürmek de Osmanlıyı sütten çıkmış ak kaşık yapmaz.

muhterem yazar sen nesin….milliyetci değilsin..Türkiye ve bu ibrahimi millet seninin için ne ifade ediyor…
hadi anladik milliyetcilik bir siyasi olusum..mhp li veya chp ilhan selcuklara soylesın de…
AMA ISLAMCILIGI OYLE HAFIFE ALMAMANIZI TAVSIYE EDERIM..SABIR ISMIYLE SIZE VERDIGI OKSIJEN VE RIZK DEVAM DA OBUR TARAFDA BU KUTSALIN SAHIBINE HESAP VEREMEYEBILIRSINIZ..ALLAHU ALEM..
BEN OYLE ENTEL DANTEL CHP VE ADD HAVASAINDA MILLETE TEPEDEN BAKANLARDAN RAHATSIZ OLUYORUM..
MUHTEMELEN SIZ OYLE DEGILSINIZDIRDE METINDEKI USLUB BANA OYLE GELDI…

Selam ile,

Ne zamndir tartisma firsati bulamamistik, iyi oldu

Devamlilik hissi ve bir kültüre, bir gelenege ait olma konusunda çok haklisiniz. Sizin yazdiklarinizla kendi sözlerimi karsilastirirken sunun farkina variyorum :

Aidiyet ile aynilik kavramlari karistiliyor ve iste bu aidiyet çatismalarina yol açiyor. Osmanlinin devami olan bir kültürün çocuklari “mertçe yapilan savaslar” ve fetih düsleriyle büyütülünce sanirim iyi ile kötüyü ayird etmeleri (etmemiz?) zor oluyor.

Yurt disina yeni çikmis bir çok Türkün Yunanlilarla tartisirken “biz 1576′da sunu yaptik, siz bizimkileri öldürdünüz” diye konusmalarini izlerken insan düsünüyor. Bir kaç asir önce olmus ve tam olarak da nasil oldugu bilinmeyen olaylarin bugünkü barisa engel olmasi çok yazik degil mi?

Ayrica kurumlar ile halkin özdeslestirilmesi ne derecede dogru? Mesela Türk ordusu, TBMM, CB bizi ne kadar temsil ediyor? Bunlardan birinin dün veya 1500lerde yaptigi bir yanlis bizi ne kadar karalar? Paralel olarak basarilari bizi ne kadar onurlandirir?

Sonuçta Türk vatandaslari 70 milyon iken komutanlar, bakanlar, diplomatlar, parti baskanlari topu topu bir kaçbin. Bunlarin kuvvet kavgalari milletleri ne derecede baglar?

Tabi yobaz kemalistlerin istedigi gibi tarihsiz bir millet olalim demiyorum. Ama tarihin bugünü ipotek altina almasi beni ürküten. Orta yol nerededir? Fikirlerim o kadar “mermere kazinmis” degil.

Yanliz kesin olan bir sey varsa bize aktarilan tarih bilgisinin çok önemli bir kisminin egemen güçler tarafindan yazildigi. Bugünkü sözde etnik/dinsel çatismalara tarihsel açiklama arayan egemen güçler okul kitaplarini belli bir ideolojiyi destekleyecek sekilde hazirlatiyor. Yillarca beyni yikanan biz siradan insanlarin bunu asmasi ve tarihe tarihi anlamak için bakabilmesi çok zor.

Iste bunun için hiç olmazsa tarih okurken dini ve milli gözlükleri çikarmak gerektigine inaniyorum. Nasil kimyanin, fizigin dini, milliyeti yoksa tarihin de olmasin diye düsünüyorum.
Çok sey mi istiyorum ? :))

Ahmet Bey,
Osmanlı’nın yeterince Islami olmadığını söylemek tabii ki mümkün. Özellikle de padişahların hayatlarının ayrıntıları ile ilgilenildiğinde. Ek olara, tam anlamı ile Şeriat ile yönetilmediğini söylemek de mümkün. Yalnız siz bunları söylerken bilgileri doğrultmak için söylüyorsunuz, İslamiyet’e hizmet etmedikleri anlamında söylemiyorsunuz değil mi? Yazınızı okurken olumsuz anlam çıkarılma ihtimali olduğu için bu soruyu sorma ihtiyacı duydum. Osmanlı hukukunun bütünüyle Şeriat hükümlerini içermediği, aslında yarı-laik bir hukuk olduğunu araştırmalar gösteriyor. Hatta bugün laik bir hukukumuz olması Medeni hukukla değil Mecelle ile başladığı da söyleniyor. Halil İnalcık’ın kitabinda okumuştum, Osmanlı’da şer-i ve örf-i hukuk ayrımı varmış ve bürokrasi örfi yani laik hukuka bağlı imiş, halka yani yönetilenler de şer-i hukuka bağlı imiş. Bunlar olumsuz bir şeyler değil, hukuki bir karar olarak algılıyorum ben.

Mehmet Bey,

Tarihçilerin ve tarihten bahsedenlerin yanlış bir dil kullandığından, tarafsız olamadıklarından, aslında olamadığımızdan bahsetmişsiniz. Bu konuda haklısınız. Yalnız tarafsızlık ile aidiyet konusu birbirine doğrudan bağlı değil gibi geliyor bana. İnsanların illaki bir geçmişleri olduğuna, geçmişte yaşamış bir topluluğun içinden bügüne eriştiklerine göre, geçmişten gelen geleneğe, topluluğa kendilerini ait hissedebilirler. Aynı anda geçmiş nesillerin hatalarını da eleştirebiliyorlarsa zaten sorun yoktur. Eleştiremiyorlarsa tarafsız bir gözle bakamıyor, geçmişten ders almak yerine kendi egolarını tatmin etmek için geçmişlerini parlatıyorlar demektir. Ama bunun kendini ait hissetmekle ilgisi yok, tarafsız olamamakla ilgisi var bence. Devamlılık hissinin zedelenmesi insanların anlam dünyalarını zedeleyebilir. Daha açık tabirle insan kimlik bunalımına sürüklenebilir. Bu bunalım sebebi ile, insan, zaman icinde, geçmişi ve geleceği olmayan bir canlı gibi hissedebilir kendini. Ki bunun etkisi daha çok geleceğe olur. Geçmiştekiler bugunü şekillendirdiler, bugün yaşayanlar da geleceği şekillendirme halindeler. Bunu farkeden insan, kendi bakış açısına göre daha doğru düzgün davranmaya çalışır. Kimlik bunalımdaki insan için bunu yapmak oldukça zor olsa gerek, daha tam olarak kim olduğunu bile bilmezken, tanımlayamazken. Devamlılık hissinden doğan aidiyetin, insanların geçmişteki atalarından biz diye bahsetmelerinin eleştirilecek bir yanı olduğunu düşünmüyorum bu yüzden. (Biz kavramı insanın şu anda ne olduğu, kendini nasıl hissettiği ile şekilleniyor haliyle.) Elbette gerçekçi zeminden uzaklaşmadan, tarafsızlık gözlüğünü çıkarmadan, işi fetişizm noktasına vardırmadan. Doğruya doğru, eğriye eğri diyerek. İlk paragrafta dedigim üzere, başka amaçlara alet olmadan. Şu da var, bir insan geçmiş neslinin yaptığı hatalara bakıp, o hataları yapanlarla bütün bağını koparıp, aidiyetini reddedebilir. Bu da mümkün tabii ki. Ama bu davranışın şu an konuştuklarımızla ilgisi yok diye düşünüyorum.

Ahmet Bey, elinize sağlık. Çok daha derin işlenmesi gereken bir konuyu gündeme taşıdığınız için teşekkürler.
Saygılarımla,

Osmanli’ya saglikli biçimde bakabilmek aslinda yarinlari kurabilmek için gerekli. Bilmiyorum yazar bu önermeye katiliyor mu? Ama Asr-i Saadet fantazisi ve Osmanlinin %100 Türk oldugu takintisi elbette Türkiye Cumhuriyeti için zarari olan dayatmalar.

Bu dayatmalara yobaz kemalistlerin tü-kaka propagandalarini da eklenmesi temkinli olmus.

Aslinda tarihine tarafsiz bir biçimde bakmaktan aciz tek millet biz degiliz. Bunun sebebi (? Suçu) biraz tarihçilerde. Mesela bir savasi anlatirken Osmanli ordusu yerine “Türk ordusu” diye sapiyorlar. Oysa Çaldiran gibi ne çok savas var “biz bize” yapilmis. Istanbul’un fethinde bile Bizans tarafindaki parali askerler arasinda Türkler varmis. Daha kesin olan bir sey ise Fatih’in ordusunda çok sayidaki sirp piyade ve Osmanli donanmasindaki venedikliler. ALLAH ALLAH diye bagirdilar mi bilmiyorum. Ama neden olmasin? Parayla degil mi

Fakat bu “heyecanli” tarihçiler daha da ileri gidiyorlar ve “biz” ve “onlar” diye bir dil kullaniyorlar çogu kez. Neden Osmanli ordusu “biz” olsun? 600 yil önce yapilmis bir savas neden “bizim adimiza / bizim katilimimizla” oluyor? Daha dedelerim dogmadan yapilmis bir savasa “ben” nasil bulasiyorum? Bugün bile Türk ordusunun yaptigi bazi seyleri hiç begenmezken neden asirlar önce yapilmis bir savasa-barisa ortak olayim?

Bu aidiyet savaslarin çok çektik, daha da çekecegiz. Meselâ Memluklar da Türk. Onlar Haçlilari yenince “bizimkiler” oluyor. Osmanliya kafa tutunca “biz” bu sefer yer degistirip Osmanli oluyor. Oysa çok büyük bir ihtimalle Memluklarin yönetici kadrosu Osmanli’ya bakarak daha “türk” idi. Çünkü eski kölelerden olusan Türk idareciler kendilerine ait getolarda yasamak zorunda birakildilar kusaklar boyunca. Ve gene kendileri gibi Orta Asya’dan getirilen Türk kadinlarla evlendirildiler. Geçelim. Mustafa Kemal ile hemfikir olmayanlar da “biz” olma hakkina sahip degil. En komigi bence Çerkes Ethem. Savasin basinda “bizimkiler”. Ikinci 45 dakikada “onlar”. Simdi aramizda soyu Çerkes Ethem’e dayananlar varsa ne anlatmalilar çocuklarina soguk kis gecelerinde? Peki ya Kürtler, Ermeniler? Çerkesler, Gürcüler, Lazlar, Rumlar? Onlar da “bizimkiler” diyorlar midir Hunlara, Memluklara, Selçuklulara, Osmanlilara ve Kuvvayi milliye’ye ve 2007’de TSK’ne?

Tarih konusmak için yola çikarken nereye gittigimizi bilmemiz icab ediyor :
1) Geçmisi incelemek ve bugünlerde isimize yarayacak dersler çikarmak,
2) Seçimlerde oy toplamak,
3) Kemalizmi oldugundan daha cilali göstermek,
4) Hükümetlerin hatalarina kilif uydurmak,
5) Dis politikadaki beceriksizliklere mazeret uydurmak,
6) Vs vs vs…

Osmanli fetisizmiyle beraber bizde bir de tarihçi fetisizmi var. Bir tanesi Ilber Ortayli. Eski üyelerimizden Fatih’in deyimiyle bir “Osmanli Tanrisi” oldu bu adam. Eyvah, “bu adam” dedik Ya Alev Alatli’ya ne demeli? Hatirlaaaaa! Diye baslayan seranadlari, kendisi gibi düsünmeyenleri asagilayan uslubu…Geçelim.

Türkiye’deki egitim sisteminden midir bilmem, çok garip biçimde düsünmeyi reddeden, adeta sizofren insanlar var ülkemizde. Geçenlerde bir dostum “hem müslümanïm hem de kürt düsmaniyim” diyenlerin çoklugundan yakiniyordu. Kendilerine soruyormus, “nasil oluyor? Dinimizce irkçilik, kavim düsmanligi yasak, biliyorsun” . Karsisindaki de “bilmiyorum abi, ama oluyor iste” diye cevap veriyormus.
Degisik konulardaki fikirlerimizin birbirleriyle tutarli olmasi geregini bos verdigimiz andan itibaren sizofreninin göbegindeyiz!

Muhabbetle

Ben varım
Bu kadınlar “cariye” statüsündeler ve cariyelerin efendileriyle cinsel münasebette bulunmaları caizdir. (beğenin beğenmeyin kural bu.)
—-

Şöyle bir eleştirim olacak: Fikirlerinizi örneklemediğiniz, ayrıntılara girmediğiniz için ne demek istediğinizi pek iyi anlamıyoruz.

İslamcıların padişahları dini duyguları ve bazı değerleri çerçevesinde hareket ettiklerini sanmalarıdır. Halbuki başta Fatih Sultan Mehmet olmak üzere padişahlar son derece pragmatik ve rasyonel…
bazı değerler?
dini duygularla hareket edip rasyonel olunamaz mı?
Rasyonellikle dini duygunun çatıştığı ve padişahın rasyonel davrandığı bir örnek?
Osmanlı Devleti teoride İslami kurallara göre yönetiliyordu. Ancak pek çok durumda dini kurallar uygulama dışı kalıyor yalnız mevcut duruma göre dini bir kılıf uyduruluyordu.
mesela?
——-

Lonca sistemini olabildiğince öven insanlar Avrupa’da loncaların yıkılarak ekonomik gelişim sağlandığını bilmiyorlar mı ?
Osmanlıda loncalar ne zaman etkindi?
Avrupa’da ne zaman yıkıldı, bunun ne faydası oldu?
Bunları gerçekten bilmiyorum, anlatırsanız minnettar olurum.
————

Osmanlı Devleti’ni içinde bulunduğu şartlara göre değerlendirmek…
şöyle mi oluyor:
Ya da hoşgörü diye bilinen millet sisteminin bugün uygulanmasının yanından dahi geçilemeyeceği…
—

…geleceği bugünün şartlarına göre değerlendirmek…
geleceği geleceğin şartlarına göre değerlendirsek daha hoş olmaz mı?
—–

Bugünün ideolojilerine temel aramak ya da bugünün politikalarını geçmişle kıyaslayarak değerlendirmek kimseye fayda getirmeyecektir.
o zaman neden:
…milliyetçiler bugünkü tartışmalarla o günkü İmparatorluğun dağılmasını kolaylıkla karşılaştırabilirler. Osmanlıcılık ile Türkiyelilik arasındaki bağ ile Türkçülüğün yükselişinin diğer unsurları nasıl kopardığı milliyetçilerce dikkate alınmamaktadır. Alınsaydı bugünkü Kürtçü akımın içeriğini daha kolay algılayabilirlerdi.
——–

türkçeye dair:

uydurma masallar
uydurulmamış (yaşanmış) olanlara zaten masal denmiyor

Osmanlı’nın bu kadar uzun süre ayakta kalabilmesinin temelinde pragmatik bakış açısı çok önemlidir.
“…temelinde pragmatik bakış açısı yatar” olmalıydı sanırım.

Geçmişteki her olayı bugüne taşımak da üstüne olmayan
burada “-da” ayrılmaz.

[ ukalayım evet ]

Ana madde: Vaka-i Hayriye
16. yüzyıla kadar (Yeniceri Ocaklarina) devşirmeden toplananlardan başkası katılamazken 1582 senesinde Sultan III. Murat (1574-1595)’in, şehzadesi Mehmet için tertiplenen sünnet düğününe katılan bir sürü cambaz, hokkabaz ve oyuncunun mükafat olarak bu ocağa kayıt olmaları, ocağın yavaş yavaş bozulmasına sebep olmuştu.

Devletin kuruluşundan kısa bir süre sonra oluşturulan Yeniçeri Ocağı, belirtilen olaydan sonra hariçten insanların ocağa girmesiyle bozulmaya yüz tutmuştu. Çünkü, eğitimsiz ve başıboş kimselerin ocağa girmeleriyle bu askerî teşkilât, doğrudan siyasete katılan, devlet adamlarını tayin veya azlettiren, padişahları tahttan indiren veya tahta çıkaran bir kuvvet halini almıştı.

Yeniçeri askeri her şeye müdahele eder olmuş, buna karşılık gerçek görevi olan askerlikle ilgileri kalmamıştı. Zira onlar, askerlik yerine esnaflıkla uğraşıyorlardı (o zamanlar bankacılık yoktu). 17. ve 18. yüzyıllarda sık sık ayaklanmışlardı. Bunun üzerine ocak, “Vaka-i Hayriye” diye isimlendirilecek olan bir karar ve hareketle 15 Haziran 1826′da Sultan II. Mahmut tarafindan ortadan kaldırıldı. http://tr.wikipedia.org/wiki/Yeni%C3%A7eriler
——————-
MAALESEF BU SAYFANIN TURCESI YOK (?).
http://en.wikipedia.org/wiki/Janissary_revolts
As Janissaries became aware of their own importance they began to desire a better life. By the early 18th century Janissaries had such prestige and influence that they dominated the government. They could mutiny and dictate policy and hinder efforts to modernize the army structure. They could change Sultans as they wished through palace coups. They made themselves landholders and tradesmen. They would also limit the enlistment to the sons of former Janissaries who did not have to go through the original training period in the acemi oğlan, as well as avoiding the physical selection, so of lesser military value.

When Janissaries could practically extort money from the Sultan and business and family life replaced martial fervour, their effectiveness as combat troops decreased. The northern borders of the Ottoman Empire slowly began to shrink southwards after the second Battle of Vienna in 1683.